﻿
पञ्चरात्रम्/NS
पञ्चरात्रस्य/NS नाटकीयभूमिका/NP

दूर्योधनः/NS ---/PUNC कुरुराजः/NP ।/PUNC
भीष्मः/NS ---/PUNC दुर्योधनादीनाम्/NP पितामहः/NP ।/PUNC
द्रोणः/NS ---/PUNC दुर्योधनादीनाम्/NP धनुराचार्यः/NP ।/PUNC
कर्णः/NS ---/PUNC अङ्गेश्वरस्य/NV दुर्योधनस्य/NS सखा/NP ।/PUNC
शकुनिः/NS ---/PUNC दुर्योधनस्य/NS मातुलः/NP ।/PUNC
भटः/NP ---/PUNC दुर्योधनस्य/NS भृत्यः/NP ।/PUNC
वृद्धगोपालकः/NP ---/PUNC विराटस्य/NS गोकुलाध्यक्षः/NP ।/PUNC
गोमित्रकः/NS ---/PUNC कश्चिद्/SNV गोपालः/NP ।/PUNC
राजा/NP ---/PUNC मत्स्यदेशाधिपतिः/NV विराटनामा/NV ।/PUNC
भगवान्/NP ---/PUNC ब्राह्मणव्यञ्जनः/NV युधिष्ठिरः/NS ।/PUNC
भीमसेनः/NS ---/PUNC धर्मपुत्रस्य/NS अनुजः/NP ।/PUNC
अर्जुनः/NS ---/PUNC तथा/SD
बृहन्नला/NS ---/PUNC अर्जुनः/NS स्त्रीरूपधरः/NV ।/PUNC
अभिमन्युः/NS ---/PUNC अर्जुनस्य/NS पुत्रः/NP ।/PUNC
उत्तरः/NS ---/PUNC विराटस्य/NS पुत्रः/NP ।/PUNC
सूतः/NS ---/PUNC विराटस्य/NS अभिमन्योः/NS च/PY सारथिः/NP ।/PUNC
काञ्चुकीयः/NP ,/PUNC दूतः/NP ,/PUNC भटः/NP ---/PUNC विराटस्य/NS परिजनः/NP ।/PUNC

पञ्चरात्रम्/NS
प्रथमः/SAMP अङ्कः/NP
(/PUNC नान्द्यन्ते/NP ततः/NP प्रविशति/KP सूत्रधारः/NP ।/PUNC )/PUNC
सूत्रधारः/NP ---/PUNC
द्रोणः/NV पृथिव्यर्जुनभीमदूतः/NV
यः/SSN कर्णधारः/NV शकुनीश्वरस्य/NV ।/PUNC
दुर्योधनः/NV भीष्मयुधिष्ठिरः/NV सः/SSN
पायाद्/KP विराट्/NS उत्तरगः/NV अभिमन्युः/NV ॥/PUNC 1/PUNC ॥/PUNC
(/PUNC परिक्रम्य/KKS )/PUNC एवम्/AUD आर्यमिश्रान्/NP विज्ञापयामि/KP ।/PUNC अये/ASMB किन्नु/A खलु/A मयि/SN विज्ञापनव्यग्रे/NP शब्दः/NP इव/ASD श्रूयते/KP ।/PUNC अङ्ग/ASMB !/PUNC पश्यामि/KP ।/PUNC 
(/PUNC नेपथ्ये/NP )/PUNC
अहो/ABS कुरुराजस्य/NP यज्ञसमृद्धिः/NP ।/PUNC
सर्वैः/SNV अन्तःपुरैः/NP सार्धं/AUP प्रीत्या/NP प्राप्तेषु/KNV राजसु/NP ।/PUNC
यज्ञः/NP दुर्योधनस्य/NS एषः/SNV कुरुराजस्य/NV वर्तते/KP ॥/PUNC 2/PUNC ॥/PUNC
(/PUNC निष्क्रान्तः/KN ।/PUNC )/PUNC
इति/AUD स्थापना/NP ।/PUNC
 
अथ/AV विष्कम्भकः/NP
(/PUNC ततः/NP प्रविशन्ति/KP ब्राह्मणाः/NP त्रयः/SMKY ।/PUNC)
सर्वे/SN ---/PUNC अहो/ABS !/PUNC कुरुराजस्य/NP यज्ञसमृद्धिः/NP ।/PUNC
प्रथमः/SMKP ---/PUNC इह/A हि/A ,/PUNC
द्विजोच्छिष्टैः/NV अन्नैः/NP प्रकुसुमितकाशाः/NP इव/ASD दिशः/NP
हविर्धूमैः/NP सर्वे/SNV हृतकुसुमगन्धाः/NV तरुगणाः/NP ।/PUNC
मृगैः/NP तुल्याः/NV व्याघ्राः/NP वधनिभृतसिंहाः/NP च/PY गिरयः/NP
नृपे/NP दीक्षाम्/NP प्राप्ते/KN जगद्/NP अपि/SD समम्/AUP दीक्षितम्/KN इव/SD ॥/PUNC 3/PUNC ॥/PUNC
द्वितीयः/SMKP ---/PUNC सम्यक्/KV भवान्/SN आह/KP ।/PUNC
तृप्तः/NV अग्निः/NP हविषा/NP अमरोत्तममुखं/NV तृप्ताः/NV द्विजेन्द्राः/NP धनैः/NP तृप्ताः/NV पक्षिगणाः/NP च/APY गोगणयुताः/NV ते/SNV ते/SNV नराः/NP सर्वशः/KV ।/PUNC
हृष्टम्/KN सम्प्रति/A सर्वतः/AUP जगद्/NP इदम्/SNV गर्जत्/KNV नृपे/NP सद्गुणैः/NP एवम्/AUD लोकम्/NP उदारुरोह/KP सकलम्/NV देवालयम्/NP तद्गुणैः/NP ॥/PUNC 4/PUNC ॥/PUNC
तृतीयः/SMKP ---/PUNC इमे/SNV अत्रभवन्तः/NV द्विजातयः/NP ,/PUNC
राज्ञाम्/NP वेष्टनपट्टघृष्टचरणाः/NV श्लाघ्यप्रभूतश्रवा/NV
वार्द्धक्ये/NP अपि/ASD अभिवर्धमाननियमाः/NV स्वाध्यायशूरैः/NV मुखैः/NP ।/PUNC
विप्राः/NP यान्ति/KP वयःप्रकर्षशिथिलाः/NV यष्टित्रिपादक्रमाः/NV
शिष्यस्कन्धनिवेशिताञ्चितकराः/NV जीर्णाः/NV गजेन्द्राः/NP इव/ASD ॥/PUNC 5/PUNC ॥/PUNC
सर्वे/SN --/PUNC भो/ASMB भो/ASMB माणवकाः/NP !/PUNC भो/ASMB भो/ASMB माणवकाः/NP !/PUNC अनवसिते/NV अवभृथस्नाने/NP न/AN खलु/A तावत्/A अग्निः/NP उत्स्रष्टव्यः/KN भवद्भिः/SN ।/PUNC
प्रथमः/SMKP ---/PUNC हा/ABS धिग्/AUP ,/PUNC  दर्शितम्/KN एव/INTF तावद्/A वटुचापलम्/NP ।/PUNC
एषा/SNV दीप्तयूपा/NV कनकमयभुजा/NP इव/ASD आभाति/KP वसुधा/NP
चैत्याग्निः/NP लौकिकाग्निम्/NP द्विजः/NP इव/ASD वृषलम्/NP पार्श्वे/NP न/AN सहते/KP ।/PUNC
न/AN अत्यर्थम्/NV प्लुष्टपृष्ठा/NV हरितकुशतया/NP वेदी/NP परिवृता/KN
प्राग्वंशम्/NP च/AVK एषः/SNV धूमः/NP गजः/NP इव/ASD नलिनीम्/NP फुल्लाम्/NV प्रविशति/KP ॥/PUNC 6/PUNC ॥/PUNC
द्वितीयः/SMKP ---/PUNC एवम्/AUD एतद्/SN ,/PUNC
अग्निः/NP अग्निभयात्/NP एषः/SNV भीतैः/NV निर्वास्यते/KP द्विजैः/NP ।/PUNC
कुले/NP व्युत्क्रान्तचारित्रे/NV ज्ञातिः/NP ज्ञातिभयात्/NP इव/ASD ॥/PUNC 7/PUNC ॥/PUNC
तृतीयः/SMKP ---/PUNC 
शकटी/NP च/AVK घृतापूर्णा/NV सिच्यमाना/KNV अपि/ASD वारिणा/NP ।/PUNC
नारी/NP इव/ASD उपरतापत्या/NV बालस्नेहेन/NP दह्यते/KP ॥/PUNC 7/PUNC ॥/PUNC
प्रथमः/SMKP ---/PUNC सम्यक्/KV भवान्/SN आह/KP ।/PUNC
एताम्/SNV चक्रधरस्य/NP धर्मशकटीम्/NP दग्धुम्/KKS समभ्युद्यतः/NV
दर्भे/NP शुष्यति/KP नीलशाद्वलतया/NP वह्निः/NP शनैः/KV वामनः/NV ।/PUNC
वातेन/NP आकुलितः/NV शिखापरिगतः/NV चक्रम्/NP क्रमेणागतः/NV
नेमीमण्डलमण्डलीकृतवपुः/NV सूर्यायते/KP पावकः/NP ॥/PUNC 9/PUNC ॥/PUNC
द्वितीयः/SMKP ---/PUNC इदम्/SNV अपरम्/SN पश्य/KP ,/PUNC
वल्मीकमूलात्/NP दहनेन/NP भीताः/KN तत्कोटरैः/NP पञ्च/SMKY समम्/AUP भुजङ्गाः/NP ।/PUNC
समम्/AUP विपन्नस्य/NV नरस्य/NP देहात्/NP विनिःसृताः/KN पञ्च/SMKY यथा/ASD इन्द्रियाणि/NP ॥/PUNC 10/PUNC ॥/PUNC
तृतीयः/SMKP ---/PUNC इदम्/SNV अपरम्/SN पश्यताम्/KP भवन्तौ/SN ,/PUNC
दह्यमानस्य/KNV वृक्षस्य/NP सानिलेन/NP मखाग्निना/NP ।/PUNC
कोटरान्तरदेहस्थाः/NV खगाः/NP प्राणाः/NP इव/ASD उद्गताः/KN ॥/PUNC 11/PUNC ॥/PUNC
प्रथमः/SMKP ---/PUNC एवम्/AUD एतत्/SN ,/PUNC
शुष्केण/NV एकेन/SMKY वृक्षेण/NP वनम्/NP पुष्पितपादपम्/NV ।/PUNC
कुलम्/NP चारित्रहीनेन/NV पुरुषेण/NP एव/INTF दह्यते/KP ॥/PUNC 12/PUNC ॥/PUNC
द्वितीयः/SMKP ---/PUNC एषः/SN एषः/SN ,/PUNC
वनम्/NP सवृक्षक्षुपगुल्मम्/NV एतत्/SNV प्रकामम्/AV आहारम्/NP इव/ASD उपभुज्य/KKS ।/PUNC
कुशानुसारेण/NP हुताशनः/NP असौ/SNV नदीम्/NP उपस्प्रष्टुम्/KKS इव/ASD अवतीर्णः/KN ॥/PUNC 13/PUNC ॥/PUNC
गतः/KN वृक्षाद्/NP वृक्षम्/NP विततकुशचीरेण/NP दहनः/NP
कदल्या/NP विप्लुष्टम्/KN पतति/KP परिणामात्/NP इव/ASD फलम्/NP ।/PUNC
असौ/SNV च/AVK अग्रे/NP तालः/NP मधुपटलचक्रेण/NP महता/NV
चिरम्/AV मूले/NP दग्धः/KN परशुः/NP इव/ASD रुद्रस्य/NS पतति/KP ॥/PUNC 14/PUNC ॥/PUNC
तृतीयः/SMKP ---/PUNC हन्त/ABS सत्पुरुषरोषः/NP इव/ASD प्रशान्तः/NV भगवान्/NV हुताशनः/NP ।/PUNC
एतत्/SNV अग्नेः/NP बलम्/NP नष्टम्/KN इन्धनानाम्/NP परिक्षयात्/NP ।/PUNC
दानशक्तिः/NP इव/ASD आर्यस्य/NP विभवानाम्/NP परिक्षयात्/NP ॥/PUNC 15/PUNC ॥/PUNC
प्रथमः/SMKP ---/PUNC 
स्रुग्भाण्डमरणीम्/NP दर्भान्/NP उपभुङ्क्ते/KP हुताशनः/NP ।/PUNC
व्यसनित्वात्/NP नरः/NP क्षीणः/NV परिच्छदम्/NP इव/ASD आत्मनः/SN ॥/PUNC 16/PUNC ॥/PUNC
द्वितीयः/SMKP ---/PUNC 
अवनतविटपः/NP नदीपलाशः/NP पवनवशात्/NP चलितैकपर्णहस्तः/NV ।/PUNC
दवदहनविपन्नजीवितानाम्/NP उदकम्/NP इव/ASD एषः/SN करोति/KP पादपानाम्/NP ॥/PUNC 17/PUNC ॥/PUNC 
तृतीयः/SMKP ---/PUNC तत्/VY आगम्यताम्/KP ।/PUNC वयम्/SN अपि/ASD तावत्/A उपस्पृशामः/KP ।/PUNC
उभौ/SN ---/PUNC बाढम्/A ।/PUNC
(/PUNC सर्वे/SN उपस्पृश्य/KKS )/PUNC
प्रथमः/SMKP ---/PUNC अये/ASMB !/PUNC अयम्/SNV अत्रभवता/NV कुरुराजः/NV दुर्योधनः/NS भीष्मद्रोणपुरःसरः/NV सर्वराजमण्डलेन/NP अनुगम्यमानः/KNV इतः/A एव/INTF अभिवर्तते/KP ।/PUNC/ इमे/SN हि/A ,/PUNC
यज्ञेन/NP भोजय/KP महीम्/NP जय/KP विक्रमेण/NP रोषम्/NP परित्यज/KP ,/PUNC  भव/KP स्वजने/NP दयावान्/NV ।/PUNC
इति/AUD एवम्/AUD आगतकथामधुरम्/NP ब्रुवन्तः/KNV कुर्वन्ति/KP पाण्डवपरिग्रहम्/NP एव/INTF पौराः/NP ॥/PUNC 17/PUNC ॥/PUNC
तत्/AVK आगम्यताम्/KP ।/PUNC वयम्/SN अपि/ASD तावत्/A कुरुराजम्/NP सम्भावयामः/KP ।/PUNC
उभौ/SN ---/PUNC बाढम्/A ।/PUNC
सर्वे/SN ---/PUNC जयतु/KP भवान्/SN जयतु/KP ।/PUNC
(/PUNC निष्क्रान्ताः/KN सर्वे/SN ।/PUNC )/PUNC
इति/AUD विष्कम्भकः/NP ।/PUNC
अथ/A प्रथमः/SMKP अङ्कः/NP
(/PUNC ततः/A प्रविशतः/KP भीष्मद्रोणौ/NS ।/PUNC )/PUNC
द्रोणः/NS ---/PUNC धर्मम्/NP आलम्बमानेन/KNV दुर्योधनेन/NS अहम्/SN एव/INTF अनुगृहीतः/KN नाम/A ।/PUNC कुतः/SN ,/PUNC
अतीत्य/KKS बन्धून्/NP अवलङ्घ्य/KKS मित्राणि/NP आचार्यम्/NP आगच्छति/KP शिष्यदोषः/NP ।/PUNC
बालम्/NV हि/A अपत्यम्/NP गुरवे/NP प्रदातुः/NV नैव/AN अपराधः/NP अस्ति/KP पितुः/NP न/AN मातुः/NP ॥/PUNC 19/PUNC ॥/PUNC
भीष्मः/NS ---/PUNC एषः/SNV दुर्योधनः/NS ,/PUNC
अवाप्य/KKS रूप्यग्रहणात्/NP समुच्छ्रयम्/NP रणप्रियत्वात्/NP अयशः/NP निपीतवान्/KN ।/PUNC
निषेव्य/KKS धर्मम्/NP सुकृतस्य/NP भाजनम्/NP सः/SN एव/INTF रुपेण/NP चिरस्य/NP शोभते/KP ॥/PUNC 20/PUNC ॥/PUNC
(/PUNC ततः/A प्रविशति/KP दुर्योधनः/NS कर्णः/NS शकुनिः/NS च/APY ।/PUNC )/PUNC
दुर्योधनः/NS ---/PUNC 
कृतश्रद्धः/NV हि/A आत्मा/NP वहति/KP परितोषम्/NP गुरुजनः/NP
जगद्/NP विश्वस्तम्/NV मे/SN निवसति/KP गुणः/NP नष्टम्/KN अयशः/NP ।/PUNC
मृतैः/NP प्राप्यः/KN स्वर्गः/NP यदि/AVK कथयति/KP एतत्/SN अनृतम्/NV
परोक्षः/NV न/AN स्वर्गः/NP बहुगुणम्/NV इह/A एव/INTF एषः/SN फलति/KP ॥/PUNC 21/PUNC ॥/PUNC
कर्णः/NS ---/PUNC गान्धारीमातः/NP !/PUNC न्यायेन/NP आगतम्/KN अर्थम्/NP अतिसृजता/KNV न्याय्यम्/NP एव/INTF भवता/SN कृतम्/KN ।/PUNC
कुतः/SN ,/PUNC  
बाणाधीना/NV क्षत्रियाणाम्/NP समृद्धिः/NP पुत्रापेक्षी/NV वञ्च्यते/KP सन्निधाता/NP ।/PUNC
विप्रोत्सङ्गे/NP वित्तम्/NP आवर्ज्य/KKS सर्वम्/SN राज्ञा/NP देयम्/KN चापमात्रम्/NP सुतेभ्यः/NP ॥/PUNC 22/PUNC ॥/PUNC
शकुनिः/NS ---/PUNC सम्यक्/KV आह/KP गङ्गोपस्पर्शनात्/NP धौतकल्मषाङ्गः/NV अङ्गराजः/NP ।/PUNC
कर्णः/NS --/PUNC
इक्ष्वाकुशर्य्यातिययातिराममान्धातृनाभागनृगाम्बरीषाः/NS ।/PUNC
एते/SN सकोशाः/NV पुरुषाः/NP सराष्ट्राः/NV नष्टाः/KN शरीरैः/NP क्रतुभिः/NP धरन्ते/KP ॥/PUNC 23/PUNC ॥/PUNC
सर्वे/SN ---/PUNC गान्धारीमातः/NP !/PUNC यज्ञसमाप्त्या/NP दिष्ट्या/A भवान्/SN वर्धते/KP ।/PUNC
दुर्योधनः/NS ---/PUNC अनुगृहीतः/KN अस्मि/KP ।/PUNC/ भो/ASMB आचार्य/NP !/PUNC अभिवादये/KP ।/PUNC
द्रोणः/NS ---/PUNC एहि/KP एहि/KP पुत्र/NP !/PUNC अयम्/SN अक्रमः/NP ।/PUNC
दुर्योधनः/NS ---/PUNC अथ/A कः/SN क्रमः/NP /PUNC ।/PUNC
द्रोणः/NS ---/PUNC किम्/AP न/AN पश्यति/KP भवान्/SN ,/PUNC
दैवतम्/NV मानुषीभूतम्/NV एषः/SN तावत्/A नमस्यताम्/KP ।/PUNC
अहम्/SN न/AN आचरणम्/NP मन्ये/KP भीष्मम्/NS उत्क्रम्य/KKS वन्दितुम्/KKS ॥/PUNC 24/PUNC ॥/PUNC
भीष्मः/NS ---/PUNC मा/AN मा/AN भवान्/SN एवम्/AUD ।/PUNC बहुभिः/NV कारणैः/NP अपकृष्टः/KN अहम्/SN भवतः/SN ।/PUNC कुतः/SN ,/PUNC
अहम्/SN हि/A मात्रा/NP जनितः/KN भवान्/SN स्वयम्/SN मम/SN आयुधम्/NP वृत्तिः/NP अपह्नवः/NP तव/SN ।/PUNC
द्विजः/NP भवान्/SN क्षत्रियवंशजाः/NP वयम्/SN गुरुः/NP भवान्/SN शिष्यमहत्तरा/NV वयम्/SN ॥/PUNC 25/PUNC ॥/PUNC
द्रोणः/NS ---/PUNC न/AN उत्सहन्ते/KP महात्मानः/NV हि/A आत्मानम्/SN अपस्तोतुम्/KKS ।/PUNC एहि/KP पुत्र/NP !/PUNC अभिवादयस्व/KP माम्/SN ।/PUNC
दुर्योधनः/SN ---/PUNC आचार्य/NP !/PUNC अभिवादये/KP ।/PUNC
द्रोणः/NS ---/PUNC एहि/KP एहि/KP पुत्र/NP !/PUNC एवम्/AUD एव/INTF अवभृथस्नानेषु/NP खेदम्/NP अवाप्नुहि/KP ।/PUNC
दुर्योधनः/NS ---/PUNC अनुगृहीतः/KN अस्मि/KP ।/PUNC पितामह/NP !/PUNC अभिवादये/KP ।/PUNC
भीष्मः/NS ---/PUNC एहि/KP एहि/KP पौत्र/NP !/PUNC एवम्/AUD एव/INTF ते/SN बुद्धिप्रशमनम्/NP भवतु/KP ।/PUNC
दुर्योधनः/NS ---/PUNC अनुगृहीतः/KN अस्मि/KP ।/PUNC मातुल/NP !/PUNC अभिवादये/KP ।/PUNC
शकुनिः/NS ---/PUNC वत्स/NP !/PUNC 
एवम्/AUD एव/INTF क्रतून्/NP सर्वान्/SNV समानीय/KKS आप्तदक्षिणान्/NP ।/PUNC
राजसूये/NS नृपान्/NP जित्वा/KKS जरासन्धः/NS इव/ASD आनय/KP ॥/PUNC 26/PUNC ॥/PUNC
द्रोणः/NS ---/PUNC अहो/ABS !/PUNC आशीर्वचने/NP अपि/ASD शकुनिः/NS उद्योगम्/NP जनयति/KP ।/PUNC अहो/ABS !/PUNC प्रियविरोधः/NV खलु/A अयम्/SNV क्षत्रियकुमारः/NP ।/PUNC
दुर्योधनः/NS ---/PUNC वयस्य/NP कर्ण/NS !/PUNC गुरुजनप्रणामावसाने/NP प्राप्तक्रमम्/NP उपभुज्यताम्/KP वयस्यविस्रम्भः/NP ।/PUNC 
कर्णः/NS ---/PUNC गान्धारीमातः/NP !/PUNC
क्रतुव्रतैः/NP ते/SN तनुगात्रम्/NP एतत्/SNV सोढुम्/KKS बलम्/NP शक्ष्यसि/KP पीडयानि/NP ।/PUNC
अन्तः/NP तु/A अनामन्त्र्य/KKS न/AN धर्षयामि/KP राजर्षिधीराद्/NP वचनाद्/NP भयम्/NP मे/SN ॥/PUNC 27/PUNC ॥/PUNC
दुर्योधनः/NS ---/PUNC एवम्/AUD एव/INTF ते/SN बुद्धिः/NP अस्तु/KP ।/PUNC
द्रोणः/NS ---/PUNC पुत्र/NP दुर्योधन/NS !/PUNC एषः/SNV महेन्द्रप्रियसखः/NV भीष्मकः/NS नाम/NV भवन्तम्/SN सभाजयति/KP ।/PUNC
दुर्योधनः/NS ---/PUNC स्वागतम्/ABS आर्याय/U ।/PUNC/ अभिवादये/KP ।/PUNC
भीष्मः/NS ---/PUNC पौत्र/NV दुर्योधन/NS !/PUNC एषः/SNV दक्षिणापथपरिघभूतः/NV भूरिश्रवा/NS नाम/NV भवन्तम्/SN सभाजयिष्यति/KP ।/PUNC
दुर्योधनः/NS ---/PUNC स्वागतम्/ABS आर्याय/U ।/PUNC
द्रोणः/NS --/PUNC पुत्र/NV दुर्योधन/NS !/PUNC भवतः/SN यज्ञम्/NP सभाजयता/NP वासुभद्रेण/NS प्रेषितः/KN अभिमन्युः/NS भवन्तम्/SN सभाजयति/KP ।/PUNC
शकुनिः/NS ---/PUNC वत्स/NV दुर्योधन/NS !/PUNC एषः/SNV जरासन्धपुत्रः/NV सहदेवः/NS भवन्तम्/SN अभिवादयति/KP ।/PUNC
दुर्योधनः/NS ---/PUNC एहि/KP एहि/KP वत्स/NP !/PUNC पितृसदृशपराक्रमः/NV भव/KP ।/PUNC
सर्वे/SN ---/PUNC एतत्/SNV सर्वम्/SN राजमण्डलम्/NP भवन्तम्/SN सभाजयति/KP ।/PUNC
दुर्योधनः/NS ---/PUNC अनुगृहीतः/KN अस्मि/KP ।/PUNC भोः/ABS !/PUNC किन्नु/AP खलु/A समागते/KNV सर्वराजमण्डले/NP विराटः/NS न/AN आगच्छति/KP ।/PUNC
शकुनिः/NS ---/PUNC प्रेषितः/KN अस्य/SN मया/SN दूतः/NP ,/PUNC  शङ्के/KP पथि/NP वर्तते/KP इति/AUD ।/PUNC
दुर्योधनः/NS ---/PUNC भो/ASMB आचार्य/NP !/PUNC धर्मे/NP धनुषि/NP च/APY आचार्य/NP !/PUNC प्रतिगृह्यताम्/KP दक्षिणा/NP ।/PUNC
द्रोणः/NS ---/PUNC दक्षिणा/NP इति/AUD ।/PUNC भवतु/KP भवतु/KP ।/PUNC व्यपश्रयिष्ये/KP तावद्/A भवन्तम्/SN ।/PUNC
दुर्योधनः/NS ---/PUNC कथम्/AP आचार्यः/NP अपि/ASD व्यपश्रयिष्यते/KP ।/PUNC
भीष्मः/NS ---/PUNC भोः/ASMB !/PUNC किन्नु/AP खलु/A प्रयोजनम्/NP ,/PUNC  यदा/A --/PUNC
पीतः/KN सोमः/NP बाल्यदत्तः/NV नियोगात्/NP छत्रच्छाया/NP सेव्यते/KP ख्यातिः/NP अस्ति/KP ।/PUNC
किम्/SNV तद्/SNV द्रव्यम्/NP किम्/SNV फलम्/NP कः/SN विशेषः/NV क्षत्राचार्यः/NV यत्र/A विप्रः/NP दरिद्रः/NV ॥/PUNC 27/PUNC ॥/PUNC
दुर्योधनः/NS ---/PUNC आज्ञापयतु/KP भवान्/SN किम्/SN इच्छति/KP ।/PUNC किम्/SN अनुतिष्ठामि/KP ।/PUNC
द्रोणः/NS ---/PUNC पुत्र/NV दुर्योधन/NS !/PUNC कथयामि/KP ।/PUNC
दुर्योधनः/NS ---/PUNC किम्/SN इदानीम्/KV भवता/SN विचार्यते/KP ,/PUNC
प्राणाधिकः/NV अस्मि/KP भवता/SN च/AVK कृतोपदेशः/NV
शूरेषु/NP यामि/KP गणनाम्/NP कृतसाहसः/NV अस्मि/KP ।/PUNC
स्वच्छन्दतः/NP वद/KP किम्/SN इच्छसि/KP किम्/SN ददानि/KP
हस्ते/NP स्थिता/KN मम/SN गदा/NP भवतः/SN च/AVK सर्वम्/SN ॥/PUNC 29/PUNC ॥/PUNC
द्रोणः/NS ---/PUNC पुत्र/NP !/PUNC ब्रवीमि/KP खलु/A तावत्/A ।/PUNC बाष्पवेगः/NP तु/A माम्/SN बाधते/KP ।/PUNC
सर्वे/SN ---/PUNC कथम्/AP आचार्यः/NP अपि/ASD बाष्पम्/NP उत्सृजति/KP ।/PUNC
भीष्मः/NS ---/PUNC पौत्र/NV दुर्योधन/NS !/PUNC अफलः/NV ते/SN परिश्रमः/NP ।/PUNC
दुर्योधनः/NS ---/PUNC कः/SN अत्र/A ।/PUNC
(/PUNC प्रविश्य/KKS )/PUNC
भटः/NP ---/PUNC जयतु/KP महाराजः/U ।/PUNC
दुर्योधनः/NS ---/PUNC आपः/NP तावत्/A ।/PUNC
भटः/NP ---/PUNC यत्/SN आज्ञापयति/KP महाराजः/U ।/PUNC (/PUNC निष्क्रम्य/KKS प्रविश्य/KKS )/PUNC जयतु/KP महाराजः/U ।/PUNC इमाः/SNV आपः/NP ।/PUNC
दूर्योधनः/NS ---/PUNC आनय/KP ।/PUNC (/PUNC कलशम्/NP गृहीत्वा/KKS )/PUNC भो/ASMB आचार्य/NP !/PUNC अश्रुपातोच्छिष्टस्य/NV मुखस्य/NP क्रियताम्/KP शौचम्/NP ।/PUNC
द्रोणः/NS ---/PUNC भवतु/KP भवतु/KP ।/PUNC मम/SN कार्यक्रिया/NP एव/INTF मुखोदकम्/NP अस्तु/KP ।/PUNC
दुर्योधनः/NS ---/PUNC हा/ABS धिक्/ABS ,/PUNC
यदि/AVK विमृशसि/KP पूर्वजिह्मताम्/NP मे/SN यदि/AVK च/AVK समर्थयसे/KP न/AN दास्यति/KP इति/AUD ।/PUNC
शरशतकठिनम्/NV प्रयच्छ/KP हस्तम्/NP सलिलम्/NP इदम्/SNV करणम्/NP प्रतिग्रहाणाम्/NP ॥/PUNC 30/PUNC ॥/PUNC
द्रोणः/NS ---/PUNC हन्त/ABS लब्धः/KN मे/SN हृदयविश्वसः/NP ।/PUNC पुत्र/NP !/PUNC श्रूयताम्/KP ,/PUNC
येषाम्/SSN गतिः/NP क्वापि/A निराश्रयाणाम्/NV संवत्सरैः/NP द्वादशभिः/SMKY न/AN दृष्टा/KN ।/PUNC
त्वम्/SN पाण्डवानाम्/NP कुरु/KP संविभागम्/NP एषा/SN च/AVK भिक्षा/NP मम/SN दक्षिणा/NP च/AVK ॥/PUNC 31/PUNC ॥/PUNC 
शकुनिः/NS ---/PUNC (/PUNC सोद्वोगम्/KV )/PUNC मा/AN तावद्/A भोः/ASMB !/PUNC
उपन्यस्तस्य/NV शिष्यस्य/NP विश्वस्तस्य/NV च/AVK गौरवे/NP ।/PUNC
यज्ञप्रस्तुतम्/NP उत्पाद्य/KKS युक्ता/NV इयम्/SNV धर्मवञ्चना/NP ॥/PUNC 32/PUNC ॥/PUNC
द्रोणः/NS ---/PUNC कथम्/AP धर्मवञ्चना/NP इति/AUD ।/PUNC मा/AN तावत्/A ।/PUNC भो/ASMB गान्धारविषयविस्मित/NV !/PUNC शकुने/NS !/PUNC
त्वदनार्यभावात्/NP सर्वलोकम्/NP अनार्यम्/NV इति/AUD मन्यसे/KP ।/PUNC हन्त/ABS भोः/ASMB !/PUNC
भ्रातॄणाम्/NP पैतृकम्/NV राज्यम्/NP दीयताम्/KP इति/AUD वञ्चना/NP ।/PUNC
किम्/SNV वरम्/NV याचितैः/NP दत्तम्/KN बलात्कारेण/KV तैः/SN ह्रतम्/KN ॥/PUNC 33/PUNC ॥/PUNC
सर्वे/SN ---/PUNC कथम्/AP बलात्कारेण/KV नाम/A ।/PUNC
भीष्मः/NS ---/PUNC पौत्र/NV दुर्योधन/NS !/PUNC अवभृथस्नानमात्रम्/NV एव/INTF खलु/A तावत्/A ।/PUNC/ मित्रमुखस्य/NV शत्रोः/NV शकुनेः/NS वचनम्/NP न/AN श्रोतव्यम्/KN ।/PUNC पश्य/KP पौत्र/NP !/PUNC
यत्/SSN पाण्डवाः/NP द्रुपदराजसुतासहायाः/NV
कान्ताररेणुपरुषाः/NV पृथिवीम्/NS भ्रमन्ति/KP ।/PUNC
यत्/SSN त्वम्/SN च/AVK तेषु/SN विमुखः/NV त्वयि/SN ते/SN च/AVK वामाः/NV तत्/SNV सर्वम्/SN एव/INTF शकुनेः/NS परुषावलेपः/NP ॥/PUNC 34/PUNC ॥/PUNC
दुर्योधनः/NS ---/PUNC भवतु/KP ,/PUNC  एवम्/AUD तावत्/A आचार्य/NP !/PUNC पृच्छामि/KP ।/PUNC
द्रोणः/NS ---/PUNC पुत्र/NP !/PUNC कथय/KP ।/PUNC
दुर्योधनः/NS ---/PUNC 
यत्/SSN पुरा/NP ते/SN सभामध्ये/NP राज्ये/NP माने/NP च/APY धर्षिताः/KN ।/PUNC
बलात्कारसमर्थैः/NV तैः/SN किम्/SN रोषः/NP धारितः/KN तदा/A ॥/PUNC 35/PUNC ॥/PUNC
द्रोणः/NS ---/PUNC अत्र/A इदानीम्/KV धर्मच्छलेन/NP वञ्चितः/KN द्यूताश्रयवृत्तिः/NV युधिष्ठिरः/NS प्रष्टव्यः/KN ,/PUNC
येन/SSN भीमः/NS सभास्तम्भम्/NP तोलयन्/KNV एव/INTF वारितः/KN ।/PUNC
यदि/AVK एकस्मिन्/SAMY विमुक्तः/KN स्यात्/KP न/AN अस्मान्/SN शकुनिः/NS आक्षिपेत्/KP ॥/PUNC 36/PUNC ॥/PUNC
भीष्मः/NS ---/PUNC अन्यत्/SNV प्रस्तुतम्/NP अन्यत्/SNV आपतितम्/KN ।/PUNC भो/ASMB आचार्य/NP !/PUNC कार्यम्/NP अत्र/A गुरुतरम्/NV ,/PUNC न/AN कलहः/NP ।/PUNC
द्रोणः/NS ---/PUNC मा/AN अत्र/A कर्दनम्/NV कार्यम्/KN ,/PUNC  कलहः/NP एव/INTF भवत्/SN ।/PUNC
भीष्मः/NS ---/PUNC प्रसीदतु/KP आचार्यः/NP ।/PUNC पश्य/KP पौत्र/NP !/PUNC
ये/SSN दुर्बलाः/NV च/APY कृपणाः/NV च/APY निराश्रयाः/NV च/APY
त्वत्तः/SN च/AVK साम/NP मृगयन्ति/KP न/AN गर्वयन्ति/KP ।/PUNC
ज्येष्ठः/NV भवान्/SN प्रणयिनः/NV त्वयि/SN ते/SN कुटुम्बे/NP
तान्/SN धारयिष्यसि/KP मृगैः/NP सह/AUP वर्तयन्तु/KP ॥/PUNC 37/PUNC ॥/PUNC
शकुनिः/NS ---/PUNC वर्तयन्तु/KP वर्तयन्तु/KP ।/PUNC
कर्णः/NS ---/PUNC भो/ASMB आचार्य/NP !/PUNC अलम्/A अमर्षेण/NP ।/PUNC दुर्योधनः/NS हि/A नाम/NV ,/PUNC
हितम्/NP अपि/ASD परुषार्थम्/NV रुष्यति/KP श्राव्यमाणः/KNV
वरपुरुषविशेषम्/NP न/AN इच्छति/KP स्तूयमानम्/KN ।/PUNC
गतम्/KN इदम्/SN अवसानम्/NP रक्ष्यताम्/KP शिष्यकार्यम्/NP
गजः/NP इव/ASD बहुदोषः/NP मार्दवेन/NP एव/INTF ग्राह्यः/KN ॥/PUNC 37/PUNC ॥/PUNC
द्रोणः/NS ---/PUNC वत्स/U कर्ण/NS !/PUNC तेजस्वि/NV ब्राह्मण्यम्/NP ।/PUNC काले/NP सम्बोधितः/ अस्मि/ ।/PUNC एषः/SNV अहम्/SN भवतः/SN छन्दम्/NP अनुवर्ते/KP ।/PUNC पुत्र/NV दुर्योधन/NS !/PUNC अहम्/SN तव/SN प्रभावी/NV ननु/A ।/PUNC
भीष्मः/NS ---/PUNC एषः/SN इदानीम्/KV मार्गेण/NP आरब्धः/KN ।/PUNC सान्त्वम्/NP हि/A नाम/A दुर्विनीतानाम्/NP ओषधम्/NP ।/PUNC
दुर्योधनः/NS ---/PUNC न/AN मम/SN एव/INTF ,/PUNC  कुलस्य/NP अपि/ASD मे/SN भवान्/SN प्रभुः/NP ।/PUNC
द्रोणः/NS ---/PUNC एतत्/SN तव/SN एव/INTF युक्तम्/NV ।/PUNC तत्/AVK पुत्र/NP !/PUNC
त्वम्/SN वञ्च्यसे/KP यदि/AVK मया/SN न/AN तव/SN अत्र/A दोषः/NP त्वाम्/SN पीडयामि/KP यदि/AVK वा/AVK अस्तु/KP तव/SN एव/INTF लाभः/NP ।/PUNC
भेदाः/NP परस्परगताः/NV हि/A महाकुलानाम्/NP
धर्माधिकारवचनेषु/NP शमीभवन्ति/KP ॥/PUNC 39/PUNC ॥/PUNC
दुर्योधनः/NS ---/PUNC तेन/AVK हि/A समर्थयितुम्/KKS इच्छामि/KP ।/PUNC
द्रोणः/NS ---/PUNC पुत्र/NP !/PUNC केन/SN समर्थयितुम्/KKS इच्छसि/ ।/PUNC
भीष्मेण/NS कर्णेन/NS कृपेण/NS केन/SN किम्/SN सिन्धुराजेन/NS जयद्रथेन/NS ।/PUNC
किम्/SN द्रौणिना/NS अहो/ABS विदुरेण/NS सार्धम्/AUP पित्रा/NP स्वमात्रा/NP वद/KP पुत्र/NP !/PUNC केन/SN ॥/PUNC 40/PUNC ॥/PUNC
दुर्योधनः/NS ---/PUNC नहि/AN नहि/AN ,/PUNC  मातुलेन/NP ।/PUNC
द्रोणः/NS ---/PUNC किम्/AP शकुनिना/NS /PUNC ।/PUNC हन्त/ABS विपन्नम्/KN कार्यम्/NP ।/PUNC
दुर्योधनः/NS ---/PUNC मातुल/NP !/PUNC इतः/A तावत्/A ।/PUNC वयस्य/NV कर्ण/NS !/PUNC इतः/A तावत्/A ।/PUNC
द्रोणः/NS ---/PUNC (/PUNC आत्मगतम्/NP )/PUNC भवतु/ABS, एवम्/ASD तावत्/A करिष्ये/KP ।/PUNC (/PUNC प्रकाशम्/NP )/PUNC वत्स/U गान्धारराज/U !/PUNC इतः/A तावत्/A ।/PUNC 
शकुनिः/NS ---/PUNC अयम्/SN अस्मि/KP ।/PUNC
द्रोणः/NS ---/PUNC वत्स/U !/PUNC
क्रोधप्रायम्/NV वयः/NP जीर्णम्/NV क्षन्तव्यम्/KN वटुचापलम्/NP ।/PUNC
अस्य/SNV रूक्षस्य/NV वचसः/NP परिष्वङ्गः/NP शमीक्रिया/NP ॥/PUNC 41/PUNC ॥/PUNC
भीष्मः/NS ---/PUNC (/PUNC आत्मगतम्/NP )/PUNC
एषः/SNV शिष्यस्य/NP वात्सल्यात्/NP शकुनिम्/NS याचते/KP गुरुः/NP ।/PUNC
एवम्/ASD सान्त्वीकृतः/NV हि/A एषः/SN न/AN एव/INTF मुञ्चति/KP जिह्मताम्/NV ॥/PUNC 42/PUNC ॥/PUNC
शकुनिः/NS ---/PUNC (/PUNC आत्मगतम्/NP )/PUNC अहो/ABS शठः/NV खलु/A आचार्यः/NP स्वकार्यलोभात्/NP माम्/SN सान्त्वयति/KP ।/PUNC 
(/PUNC सर्वे/SN परिक्रम्य/KKS उपविशन्ति/KP ।/PUNC )/PUNC
दुर्योधनः/NS ---/PUNC मातुल/NP !/PUNC पाण्डवानाम्/NP राज्यार्धं/NP प्रति/AUP कः/SN निश्चयः/NP /PUNC
शकुनिः/NS ---/PUNC न/AN दातव्यम्/KN इति/AUD मे/SN निश्चयः/NP ।/PUNC
दुर्योधनः/NS ---/PUNC दातव्यम्/KN इति/AUD वक्तुम्/KN अर्हति/KP मातुलः/NP ।/PUNC
शकुनिः/NS ---/PUNC यदि/AVK दातव्ये/KN राज्ये/NP किम्/AP अस्माभिः/SN सह/AUP मन्त्रयसे/KP ।/PUNC ननु/A सर्वम्/SN एव/INTF प्रदीयताम्/KP ।/PUNC
दुर्योधनः/NS ---/PUNC वयस्य/NV अङ्गराज/NS !/PUNC भवान्/SN इदानीम्/KV न/AN किञ्चित्/SN आह/KP ।/PUNC
कर्णः/NS ---/PUNC इदानीम्/KV किम्/AP अभिदास्यामि/KP ,/PUNC
रामेण/NS भुक्ताम्/KN परिपालिताम्/KN च/APY सुभ्रातृताम्/NP न/AN प्रतिषेधयामि/KP ।/PUNC
क्षमाक्षमत्वे/NP तु/A भवान्/SN प्रमाणम्/NP सङ्ग्रामकालेषु/NP वयम्/SN सहायाः/NV ॥/PUNC 43/PUNC ॥/PUNC
दुर्योधनः/NS ---/PUNC मातुल/NP !/PUNC बलवत्प्रत्यमित्रः/NV अनुपजीव्यः/NV च/APY कश्चित्/SNV कुदेशः/NP चिन्त्यताम्/KP !/PUNC तत्र/A वसेयुः/KP पाण्डवाः/NP ।/PUNC
शकुनिः/NS ---/PUNC हन्त/ABS भोः/ASMB !/PUNC
शून्यम्/NP इति/AUD अभिधास्यामि/KP कः/SN पार्थाद्/NP बलवत्तरः/NV ।/PUNC
ऊषरेषु/NP अपि/ASD सस्यम्/NP स्याद्/KP यत्र/A राजा/NP युधिष्ठिरः/NS ॥/PUNC 44/PUNC ॥/PUNC
दुर्योधनः/NS ---/PUNC अथ/A इदानीम्/KV --/PUNC
गुरुकरतलमध्ये/NP तोयम्/NP आवर्जितम्/KN मे/SN
श्रुतम्/KN इह/A कुलवृद्धैः/NP यत्/AVK प्रमाणम्/NP पृथिव्याम्/NS ।/PUNC
तद्/SNV इदम्/SN अपनयः/NP वा/APY वञ्चना/NP वा/APY यथा/ASD वा/A
भवतु/KP नृप/NP !/PUNC जलम्/NP तत्/SNV सत्यम्/NV इच्छामि/KP कर्तुम्/KN ॥/PUNC 45/PUNC ॥/PUNC
शकुनिः/NS ---/PUNC अनृतवचनात्/NP मोचयितव्यः/KN भवान्/SN ननु/A ।/PUNC
दुर्योधनः/NS ---/PUNC अथ/ABS किम्/ABS ।/PUNC
शकुनिः/NS ---/PUNC तेन/SN हि/A इतः/A तावत्/A ।/PUNC (/PUNC उपसृत्य/KKS )/PUNC भो/ASMB आचार्य/NP !/PUNC इह/A अत्रभवान्/NV कुरुराजः/NV भवन्तम्/SN विज्ञापयति/KP ।/PUNC
द्रोणः/NS ---/PUNC वत्स/U गान्धारराज/U !/PUNC अभिधीयताम्/KP ।/PUNC
शकुनिः/NS ---/PUNC यदि/AVK पञ्चरात्रेण/NP पाण्डवानाम्/NP प्रवृत्तिः/NP उपनेतव्या/KN ,/PUNC  राज्यस्य/NP अर्धम्/NV प्रदास्यति/KP किल/A !/PUNC समानयतु/KP भवान्/SN इदानीम्/KV ।/PUNC
द्रोणः/NS ---/PUNC मा/AN तावद्/A भोः/ASMB !/PUNC
ये/SSN कर्तुकामैः/NV छलनम्/NP भवद्भिः/SN संवत्सरैः/NP द्वादशभिः/SAMY न/AN दृष्टाः/KN ।/PUNC
ते/SSN पञ्चरात्रेण/NP मया/SN उपनेया/KN वरम्/NV हि/A अदत्तम्/KN विशदाक्षरेण/NP ॥/PUNC 46/PUNC ॥/PUNC
भीष्मः/NS ---/PUNC पौत्र/NV दुर्योधन/NS !/PUNC अच्छलः/NV धर्मः/NP ।/PUNC वयम्/SN अपि/ASD तावत्/A अस्मिन्/SNV अर्थे/NP प्रीताः/NV स्मः/A ।/PUNC पश्य/KP पौत्र/U !/PUNC
वर्षेण/NP वा/APY वर्षशतेन/NP तेषाम्/SNV त्वम्/SN पाण्डवानाम्/NP कुरु/KP संविभागम्/NP ।/PUNC
तस्मात्/AVK प्रतिज्ञाम्/NP कुरु/KP वीर/NP !/PUNC सत्याम्/NV सत्या/NV प्रतिज्ञा/NP हि/A सदा/KV कुरूणाम्/NP ॥/PUNC 47/PUNC ॥/PUNC
दुर्योधनः/NS ---/PUNC एषः/SN एव/INTF मे/SN निश्चयः/NP ।/PUNC
द्रोणः/NS ---/PUNC (/PUNC आत्मगतम्/NP )/PUNC
अद्य/A मे/SN कार्यलोभेन/NP हनूमत्त्वम्/NV गता/KN स्पृहा/NP ।/PUNC
लङ्घयित्वा/KKS आर्णवम्/NP येन/SSN नष्टा/NK सीता/NS निवेदिता/KN ॥/PUNC 47/PUNC ॥/PUNC
तत्/AVK कुतः/A नु/A खलु/A पाण्डवानाम्/NP प्रवृत्तिः/NP उपनेतव्या/KN ।/PUNC
(/PUN प्रविश्य/KKS )/PUN
भटः/NP ---/PUNC जयतु/KP महाराजः/NP ।/PUNC विराटनगराद्/NP दूतः/NP प्राप्तः/KN ।/PUNC
सर्वेः/SN ---/PUNC शीघ्रम्/KV प्रवेश्यताम्/KP ।/PUNC
भटः/NP ---/PUNC यद्/SSN आज्ञापयथ/KP ।/PUNC (/PUN निष्क्रान्तः/KN )/PUNC
(/PUN प्रविश्य/KKS )/PUN
दूतः/NP ---/PUNC जयतु/KP महाराजः/NP ।/PUNC
सर्वे/SN ---/PUNC किम्/AP आगतः/KN विराटेश्वरः/U ।/PUNC
भटः/NP ---/PUNC विषादेन/NP आवृतः/KN न/AN अपगच्छति/KP ,/PUNC  
सर्वे/SN ---/PUNC कः/SN तस्य/SN विषादः/NP /PUNC
दूतः/NP ---/PUNC श्रोतुम्/KN अर्हति/KP महाराजः/NP ।/PUNC यत्/AVK तस्य/SN सम्बन्धिसन्निकृष्टम्/NV कीचकानाम्/NP भ्रातृशतम्/NP ,/PUN  
रात्रौ/NP छन्नेन/NP केन/SN अपि/A बाहुभ्याम्/NP एव/INTF हिंसितम्/KN ।/PUNC
दृश्यते/KP हि/A शरीराणाम्/NP अशस्त्रजनितः/NV वधः/NP ॥/PUNC 49/PUNC ॥/PUNC 
सर्वे/SN ---/PUNC कथम्/AP अशस्त्रजनितः/NV वधः/NP इति/AUD ।/PUNC 
भीष्मः/NS ---/PUNC कथम्/AP अशस्त्रेण/NP इति/AUD ।/PUNC भो/ASMB आचार्य/NP !/PUNC अभ्युपगम्यताम्/KP पञ्चरात्रम्/NP ।/PUNC
द्रोणः/NS ---/PUNC (/PUNC अपवार्य/KKS )/PUNC किमर्थम्/AP ।/PUNC
भीष्मः/NS ---/PUNC 
भीमसेनस्य/NS लीला/NP एषा/SNV सुव्यक्तम्/NV बाहुशालिनः/NV ।/PUNC
यः/SSN अस्मिन्/SNV भ्रातृशते/NP रोषः/NP सः/SN तस्मिन्/SNV फलितः/KN शते/NP ॥/PUNC 50/PUNC ॥/PUNC
द्रोणः/NS ---/PUNC कथम्/AP भवान्/SN जानाति/KP ।/PUNC
भीष्मः/NS ---/PUNC 
कथम्/AP पण्डित/NP !/PUNC कूलेषु/NP भ्रान्तानाम्/NV बालचापलम्/NP ।/PUNC
न/AN अभिजानन्ति/KP वत्सानाम्/NP श्रृङ्गस्थानानि/NP गोवृषाः/NP ॥/PUNC 51/PUNC ॥/PUNC
द्रोणः/NS ---/PUNC गोवृषाः/NP इति/AUD ।/PUNC हन्त/ABS !/PUNC सिद्धम्/NV कार्यम्/NP ।/PUNC पुत्र/U दुर्योधन/NS !/PUNC अस्तु/KP पञ्चरात्रम्/NP ।/PUNC 
दुर्योधनः/NS ---/PUNC अथ/ABS किम्/ABS ।/PUNC अस्तु/KP पञ्चरात्रम्/NP ।/PUNC
द्रोणः/NS ---/PUNC भो/ASMB भो/ASMB यज्ञम्/NP अनुभवितुम्/KN आगताः/KN राजानः/NP !/PUNC श्रृण्वन्तु/KP श्रृण्वन्तु/KP भवन्तः/SN ।/PUNC
इह/A अत्रभवान्/U कुरुराजः/NV दुर्योधनः/NS ,/PUN  न/AN ,/PUN  न/AN ,/PUN मातुलसहितः/NV यदि/AVK पाण्डवानाम्/NP प्रवृत्तिः/NP उपनेतव्या/KN ,/PUN राज्यस्य/NP अर्धम्/NV प्रदास्यति/KP किल/A ।/PUNC ननु/A पुत्र/U !/PUN
दुर्योधनः/NS ---/PUNC अथ/ABS किम्/ABS ।/PUNC
द्रोणः/NS ---/PUNC एतद्/SN द्विः/SAMY त्रिः/SAMY सम्प्रधार्यताम्/KP ।/PUNC
शकुनिः/NS ---/PUNC काले/NP ज्ञास्यामि/KP ।/PUNC
द्रोणः/NS ---/PUNC ननु/A गाङ्गेय/NS !/PUN
भीष्मः/NS ---/PUNC (/PUN आत्मगतम्/NP )/PUN
आचार्यस्य/NP यदा/AVK हर्षः/NP धैर्यम्/NP उत्क्रम्य/KKS सूचितः/KN ।/PUNC
शङ्के/KP दुर्योधनेन/NS एषः/SN वञ्च्यमानेन/KNV वञ्चितः/KN ॥/PUNC 52/PUN ॥/PUNC
(/PUN प्रकाशम्/NP )/PUNC पौत्र/NV दुर्योधन/NS !/PUNC अस्ति/KP मम/SN विराटेन/NS अप्रकाशम्/NV वैरम्/NP ,/PUN अथ/A भवतः/SN यज्ञम्/NP अनुभवितुम्/KN अनागतः/KN इति/AUD ।/PUNC तस्मात्/AVK क्रियताम्/KP तस्य/SN गोग्रहणम्/NP ।/PUNC
द्रोणः/NS ---/PUNC (/PUNC अपवार्य )/PUNC भो/ASMB गाङ्गेय/NS प्रियशिष्यः/NV खलु/A मे/SN तत्रभवान्/U विराटेश्वरः/NP ।/PUNC किमर्थम्/AP तस्य/SN गोग्रहणम्/NP /PUNC
भीष्मः/NS ---/PUNC ब्राह्मणार्जवबुद्धे/NV !/PUNC
धर्षिताः/KN रथशब्देन/NP रोषम्/NP एष्यन्ति/KP पाण्डवाः/NP ।/PUNC
अस्ति/KP तेषाम्/SN कृतज्ञत्वम्/NP इष्टम्/NV गोग्रहणे/NP स्थितम्/KN ॥/PUNC 53/PUNC ॥/PUNC
(/PUN प्रविश्य/KKS )/PUNC
भटः/NP ---/PUNC सज्जाः/NV खलु/A रथाः/NP वाहाः/NP प्रवेशाभिमुखाय/NP ते/SN ।/PUNC
दुर्योधनः/NS ---/PUNC 
एभिः/SNV एव/INTF रथैः/NP शीघ्रम्/KV क्रियताम्/KP तस्य/SN गोग्रहः/NP ।/PUNC
गदा/NP यज्ञप्रशान्ता/NP च/APY पुनः/A मे/SN करम्/NP एष्यति/KP ॥/PUNC 54/PUNC ॥/PUNC
द्रोणः/NS ---/PUNC तस्मात्/AVK मे/SN रथम्/NP आनयन्तु/KP पुरुषाः/NP ,/PUNC
शकुनिः/NS ---/PUNC हस्ती/NP मम/SN आनीयताम्/KP ,/PUNC
कर्णः/NS ---/PUNC भारार्थम्/NP भृशम्/KV उद्यतैः/NV इह/A हयैः/NP युक्तः/NV रथः/NP स्थाप्यताम्/KP ।/PUNC
भीष्मः/NS ---/PUNC बुद्धिः/NP मे/SN त्वरते/KP विराटनगरम्/NP गन्तुम्/KKS धनुस्त्वर्यताम्/KP
सर्वे/ ---/PUNC मुक्त्वा/KKS चापम्/NP इह/A एव/INTF तिष्ठतु/KP भवान्/SN आज्ञाम्/NP  विधेया/KN वयम्/SN ॥/PUNC 55/PUNC ॥/PUNC
द्रोणः/NS ---/PUNC पुत्र/NV दुर्योधन/NS !/PUNC आवाम्/SN तव/SN युद्धे/NP पराक्रमम्/NP द्रष्टुम्/KKS इच्छावः/KP ।/PUNC
दुर्योधनः/NS ---/PUNC यत्/SSN अभिरुचितम्/KN भवते/SN ।/PUNC
द्रोणः/NS ---/PUNC वत्स/U गान्धारराज/NP !/PUNC अस्मिन्/SNV गोग्रहणे/NP तव/SN खलु/A प्रथमरथः/NP ।/PUNC
शकुनिः/NS ---/PUNC बाढम्/ABS ।/PUNC प्रथमः/SMKY कल्पः/NP ।/PUNC 
(/PUN निष्क्रान्ताः/KN सर्वे/SN ।/PUNC )/PUN
इति/AUD प्रथमः/SMKP अङ्कः/NP
(/PUN  ततः/A प्रविशति/KP वृद्धगोपालकः/PUN )/PUN
वृद्धगोपालकः/NP ---/PUNC गावो/NP मे/SN अहीणवच्छा/AB होन्तु/AB ।/PUNC अविहवा/AB अ/AB गोवजुवदीओ/AB होन्तु/AB ।/PUNC णो/AB लाआ/AB विलाडो/AB एक्कच्छत्तप्पुहुवीपदी/AB होदु/AB ।/PUNC महालाअष्ष/AB विलाकडश्श/AB वष्षवड्ढणगोप्पदाणिमित्तं/AB 
इमष्षिं/AB णअलोववणवीहीए/AB आअन्तु/AB गोधणं/AB षव्वो/AB च/AB किदमङ्गलमोदआगोवदालआ/AB दालिआ/AB अ/AB दाव/AB ।/PUNC/ एषु/AB ज्येट्ठं/AB गच्छिअ/AB अणुभविष्षम्/AB ।/PUNC (/PUN विलोक्य/KKS )/PUN किण्णु/AB हु/AB एषो/AB वाअषो/AB षुक्खलुक्खं/AB आलुहिअ/AB षुक्खषाखाणिघट्टिअतुण्डं/AB आदिच्चाहिमुहं/AB विष्षलं/AB विलवगदि/AB ।/PUNC षन्ती/AB होदु/AB षन्ती/AB होदु/AB अम्हाणं/AB गोधणष्ष/AB अ/AB ।/PUNC जाव/AB एषु/AB ज्जेट्ठं/AB गच्छिअ/AB गोवदालआणं/AB
दालिआणं/AB वाहलामि/AB ।/PUNC गोमित्तअ/AB !/PUNC गोमित्तअ/AB !/PUNC ।/PUNC [/PUN गावः/NP मे/SN अहीनवत्साः/NV भवन्तु/KP ।/PUNC अविधवाः/NV च/AVK गोपयुवतयः/NP भवन्तु/KP ।/PUNC अस्माकम्/SN राजा/NP विराटः/NS एकच्छत्रपृथिवीपतिः/NV भवतु/KP ।/PUNC महाराजस्य/U विराटस्य/NS वर्षवर्धनगोप्रदाननिमित्तम्/NP अस्याम्/SNV नगरोपवनवीथ्याम्/NP आयान्तुम्/KKS गोधनम्/NP सर्वे/SN च/AVK कृतमङ्गलमोदकाः/NV गोपदारकाः/NP दारिकाः/NP च/APY तावत्/A ।/PUNC एषु/SN ज्यैष्ठ्यम्/NP गत्वा/KKS अनुभविष्यामि/KP ।/PUNC किन्नु/A खलु/A एषः/SNV वायसः/NP शुष्कवृक्षम्/NP आरुह्य/KKS शुष्कशाखानिघट्टिततुण्डम्/NV आदित्याभिमुखम्/NV विस्वरम्/NP विलपति/KP ।/PUNC शान्तिः/NP भवतु/KP शान्तिः/NP भवतु/KP अस्माकम्/SN गोधनस्य/NP च/AVK ।/PUNC यावत्/A एषु/SN ज्यैष्ठ्यम्/NP गत्वा/KKS गोपदारकाणाम्/NP दारिकाणाम्/NP व्याहरामि/KP (/PUN परिक्रम्य/KKS )/PUN अरे/ASMB गोमित्रक/NS !/PUNC गोमित्रक/NS !/PUN ]/PUN
(/PUN प्रविश्य/KKS )/PUN
गोमित्रकः/NS ---/PUNC मातुल/NP !/PUNC वन्दामि/KP ।/PUNC [/PUNC मातुल/NP !/PUNC वन्दे/KP ।/PUNC ]/PUNC
वृद्धगोपालकः/NP ---/PUNC षन्ती/AB होदु/AB षन्ती/AB होदु/AB अम्हाअं/AB गोधणष्ष/AB अ/AB ।/PUNC अलो/AB गोमित्तअ/AB !/PUNC महालाअष्ष/AB विलाडश्श/AB वष्पवड्ढणगोप्पदाणणिमित्तं/AB इमष्षिं/AB णअलोववणवीहीए/AB आअन्तु/AB गोधणं/AB षव्वे/AB च/AB किदमङ्गलमोदआ/AB गोवदालिआ/AB अ/AB ।/PUNC अले/AB गोमित्तअ/AB !/PUNC गोवदालआणं/AB दालिआणं/AB वाहल/AB ।/PUNC [/PUNC शान्तिः/NP भवतु/KP शान्ति:/NP भवतु/KP अस्माकम्/SN गोधनस्य/NP च/AVK ।/PUNC अरे/ASMB गोमित्रक/NS !/PUNC महाराजस्य/U विराटस्य/NS वर्षवर्धनगोप्रदाननिमित्तम्/NP अस्याम्/SNV नगरोपवनवीथ्याम्/NP आयान्तुम्/KKS गोधनम्/NP सर्वे/SNV च/AVK कृतमङ्गलमोदकाः/NV गोपदारकाः/NP दारिका:/NP च/APY ।/PUNC अरे/ASMB गोमित्रक/NS !/PUNC गोपदारकान्/NP दारिकाः/NP च/APY व्याहर/KP ।/PUNC ]/PUNC
गोमित्रकः/NS ---/PUNC जं/AB मादुलो/AB आणवेदि/AB ।/PUNC गोलक्खिणिए/AB !/PUNC घिदपिण्ड/AB !/PUNC षामिणि/AB !/PUNC वषभदत्त/AB !/PUNC कुम्भदत्त/AB !/PUNC महिषदत्त/AB !/PUNC आअच्छह/AB आहच्छह/AB शिग्घं/AB ।/PUNC [/PUNC यद्/AVK मातुल/NP आज्ञापयति/KP ।/PUNC गोरक्षिणिके/NP !/PUNC घृतपिण्ड/NP !/PUNC स्वामिनि/NP !/PUNC वृषभदत्त/NS !/PUNC कुम्भदत्त/NS !/PUNC महिषदत्त/NS !/PUNC आगच्छत/KP आगच्छत/KP शीघ्रम्/KV ।/PUNC ]/PUNC
(/PUNC ततः/A प्रविशन्ति/KP सर्वे/SN ।/PUNC )/PUNC
सर्वे/SN ---/PUNC मादुल/NP !/PUNC वन्दामो/AB ।/PUNC [/PUNC मातुलम्/NP वन्दामहे/KP ।/PUNC ]/PUNC
वृद्धगोपालकः/NP ---/PUNC षन्ती/AB होदु/AB षन्ती/AB होदु/AB अम्हाणं/AB गोवदालआणं/AB ।/PUNC महालाअष्ष/AB विलाडष्ष/AB वष्षवड्ढणगोप्पदाणणिमित्तं/AB इमष्षिं/AB णअलोववणवीहीए/AB आअन्तु/AB गोधणं/AB ।/PUNC तत्तअं/AB वेलं/AB गाअन्तो/AB णच्चन्तो/AB होम/AB ।/PUNC [/PUNC शान्तिः/NP भवतु/KP शान्तिः/NP भवतु/KP अस्माकम्/SN गोपदारकाणाम्/NP दारिकाणाम्/NP च/APY ।/PUNC महाराजस्य/U विराटस्य/NS वर्षवर्धनगोप्रदाननिमित्तम्/NP अस्याम्/SNV नगरोपवनवीथ्याम्/NP आयान्तुम्/KKS गोधनम्/NP ।/PUNC तावतीम्/NV वेलाम्/NP गायन्तः/KNV नृत्यन्तः/KNV भवामः/KP ।/PUNC ]/PUNC
सर्वे/ ---/PUNC यद्/SSN मातुलः/NP आज्ञापयति/KP ।/PUNC (/PUNC सर्वे/SN नृत्यन्ति/KP )/PUNC
वृद्धगोपालकः/NP ---/PUNC ही/ABS ही/ABS षुट्ठु/AB णच्चिदम्/AB ,/PUNC  षुट्ठु/AB गाइदं/AB !/PUNC जाव/AB अहं/AB पि/AB णच्चेमि/AB ।/PUNC [/PUNC ही/ABS ही/ABS सुष्ठु/KV नर्तितम्/KN ,/PUNC  सुष्ठु/KV गीतम्/KN ,/PUNC यावत्/A अहम्/SN अपि/A नृत्यामि/KP ।/PUNC ]/PUNC (/PUNC नृत्यति/KP )/PUNC
सर्वे/SN ---/PUNC हाहा/AAB मादुल/AB !/PUNC अदिमहन्तं/AB लेणुं/AB उप्पदिदो/AB ।/PUNC [/PUNC हा/ABS हा/ABS मातुल/NP !/PUNC अतिमहान्/NV रेणुः/NP उत्पतितः/KN ]/PUNC
वृद्धगोपालकः/NP ---/PUNC ण/AB हु/AB लेणु/AB एव्वं/AB ,/PUNC  षंखदुन्दुभिघोषं/AB उप्पदिदो/AB ।/PUNC [/PUNC न/AN खलु/A रेणुः/NP एव/INTF ,/PUNC  शङ्खदुन्दुभिघोषः/NP उत्पतितः/KN ]/PUNC
सर्वे/SN ---/PUNC दिवाचन्दप्पभापम्ड़ुलजोणहावगुण्ठिदो/AB षदमण्डलु/AB षुय्यो/AB अत्थि/AB अ/AB णत्थि/AB अ/AB ।/PUNC [/PUNC दिवाचन्द्रप्रभापाण्डुरज्योत्स्नावगुण्ठितः/NV शतमण्डलः/NV सूर्यः/NS अस्ति/KP च/AVK न/AN अस्ति/KP च/AN ।/PUNC ]/PUNC
गोमित्रकः/NS ---/PUNC हाहा/AB मादुल/AB !/PUNC एदे/AB के/AB वि/AB मणुष्षा/AB दहिपिण्डपण्डहेहि/AB छत्तेहि/AB घोडअषअडिअं/AB आलुहिअ/AB षव्वं/AB घोषं/AB विद्दवन्ति/AB चोला/AB ।/PUNC [/PUNC हा/ABS हा/ABS मातुल/NP मातुल/NP !/PUNC एते/SNV के/SN अपि/ASD मनुष्यात्/NP अधिपिण्डपाण्डरैः/NV छत्रैः/NP घोटकशकटिकाम्/NP आरुह्य/KKS सर्वे/SN घोषम्/NP विद्रवन्ति/KKS चोराः/NP ।/PUNC ]/PUNC
वृद्धगोपालकः/NS ---/PUNC ही/AB ही/AB परषंपादा/AB उट्ठिदा/AB ।/PUNC दारआ/AB !/PUNC दालिआ/AB !/PUNC षिग्घं/AB षक्कणं/AB पविषह/AB ।/PUNC [/PUNC ही/ABS ही/ABS शरसम्पाताः/NP उत्थिताः/KN ।/PUNC दारका/NP !/PUNC दारिकाः/NP !/PUNC शीघ्रम्/KV पक्कणम्/NP प्रविशत/ ।/PUNC ]/PUNC
सर्वे/SN ---/PUNC यद्/SSN मातुल/NP आज्ञापयति/KP ।/PUNC (/PUNC निष्क्रान्ताः/KN )/PUNC
वृद्धगोपालकः/NP ---/PUNC हाहा/AB चिट्ठह/AB चिट्ठह/AB ।/PUNC पहरह/AB पहरह/AB ।/PUNC गण्हह/AB गण्हह/AB ।/PUNC इमं/AB वुत्तन्तं/AB महालाअविलाडश्स/AB णिवेदइष्षामो/AB ।/PUNC [/PUNC हा/ABS हा/ABS तिष्ठत/KP तिष्ठत/KP ।/PUNC प्रहरत/KP प्रहरत/KP ।/PUNC गृह्णीत/KP गृह्णीत/KP ।/PUNC इमम्/SNV वृत्तान्तम्/NP महाराजविराटाय/NS निवेदयिष्यामः/KP ।/PUNC ]/PUNC
(/PUNC निष्क्रान्तः/KN ।/PUNC )/PUNC
प्रवेशकः/NP
(/PUNC ततः/A प्रविशति/KP भटः/NP )/PUNC
भटः/NP ---/PUNC भो/SAMB भो/SAMB निवेद्यताम्/KP महाराजाय/U विराटेश्वराय/NS एताः/SNV हि/A दस्युकर्मप्रच्छन्नविक्रमैः/NV धार्तराष्ट्रैः/NP ह्रियन्ते/KP गावः/NP इति/AUD ।/PUNC तत्र/A हि/A ,/PUNC
द्रुतैः/NV च/AVK वत्सैः/NP व्यथितैः/NV च/AVK गोगणैः/NP निरीक्षणत्रस्तमुखैः/NV च/AVK गोवृषैः/NP ।/PUNC
कृतार्तनादाकुलितम्/NV समन्ततः/KV गवाम्/NP कुलम्/NP शोच्यम्/KN इह/A कुलाकुलम्/NV ॥/PUNC
(/PUNC नेपथ्ये/NP )/PUNC
किम्/AP धार्तराष्ट्रैः/NP इति/AUD ।/PUNC
भटः/NP ---/PUNC आर्य/NP !/PUNC अथ/ABS किम्/ABS ।/PUNC
(/PUNC प्रविश्य/KKS )/PUNC
काञ्चुकीयः/NP ---/PUNC सदृशम्/NV एतद्/SNV भ्रातृजनेषु/NP अपि/ASD द्रोहिणाम्/NP ।/PUNC
सज्जैः/ चापैः/ बद्धगोधाङ्गुलित्राः/NV वर्मच्छन्नाः/NV कल्पितस्यन्दनस्थाः/NV ।/PUNC
वीर्योत्सिक्ताः/NV युद्धसज्जाः/NV कृतास्त्राः/NV राज्ञः/NP वैरम्/NP गोषु/NP निर्यातयन्ति/KP ॥/PUNC 2/PUNC ॥/PUNC
जयसेन/NS !/PUNC जन्मनक्षत्रक्रियाव्यापृतस्य/NV महाराजस्य/U तावत्/A अकालनिवेदनम्/NP मन्युम्/NP उत्पादयति/KP ।/PUNC तस्मात्/AVK पुण्याहावसाने/NP निवेदयिष्ये/KP ।/PUNC
भटः/NP ---/PUNC आर्य/NP !/PUNC अतिपाति/NV कार्यम्/NP इदम्/SNV ,/PUNC  शीघ्रम्/KV निवेद्यताम्/KP ।/PUNC
काञ्चुकीयः/NP ---/PUNC इदम्/SN निवेद्यते/KP ।/PUNC
इति/AUP विष्कम्भकः/NP

अथ/A द्वितीयः/SMKP अङ्कः/NP
(/PUNC ततः/A प्रविशति/KP राजा/NP ।/PUNC )/PUNC
राजा/NP ---/PUNC 
मा/AN तावद्/A व्यथितविकीर्णबालवत्साः/NV गावः/NP मे/SN रथरवशङ्कया/NP ह्रियन्ते/KP ।/PUNC
पीनांसः/NV चलवलयः/NP सचन्दनार्द्रः/NV निर्लज्जः/NV मम/SN च/AVK करः/NP कराणि/NP भुङ्क्ते/KP ॥/PUNC 3/PUNC ॥/PUNC
जयसेन/NS !/PUNC जयसेन/NS !/PUNC
(/PUNC प्रविश्य/KKS )/PUNC
भटः/NP ---/PUNC जयतु/KP जयतु/KP महाराजः/NP ।/PUNC
राजा/NP ---/PUNC अलम्/A महाराजशब्देन/NP ।/PUNC अवधूतम्/KN मे/SN क्षत्रियत्वम्/NP ।/PUNC उच्यताम्/KP रणविस्तरः/NP ।/PUNC
भटः/NP ---/PUNC न/AN विस्तरार्हाणि/NV विप्रियाणि/NP ।/PUNC एषः/SN समासः/NP ,/PUNC
एकवर्णेषु/NV गात्रेषु/NP गवाम्/NP स्यन्दनरेणुना/NP ।/PUNC
कशापातेषु/NP दृश्यन्ते/KP नानावर्णविभक्तयः/NV ॥/PUNC 4/PUNC ॥/PUNC
राजा/NP ---/PUNC तेन/AVK हि/A ,/PUNC  
धनुः/NP उपनय/KP शीघ्रम्/KV कल्प्यताम्/KP स्यन्दनः/NP मे/SN
मम/SN गतिम्/NP अनुयातु/KP छन्दतः/NP यस्य/SSN भक्तिः/NP ।/PUNC
रणशिरसि/NP गवार्थे/NP न/AN अस्ति/KP मोघः/NV प्रयत्नः/NP
निधनम्/NP अपि/ASD यशः/NP स्यात्/KP मोक्षयित्वा/KKS तु/A धर्मः/NP ॥/PUNC 5/PUNC ॥/PUNC
भटः/NP ---/PUNC यद्/SSN आज्ञापयति/KP महाराजः/NP ।/PUNC (/PUNC निष्क्रान्तः/KN ।/PUNC )/PUNC
राजा/NP ---/PUNC भोः/ABS ।/PUNC किन्नु/A खलु/A दुर्योधनस्य/NS माम्/SN अन्तरेण/NP वैरम्/NP ।/PUNC/ आ/ABS यज्ञम्/NP अनुभवितुम्/KKS अनागतः/KN इति/AUD ।/PUNC कथम्/AP अनुभवामि/KP ।/PUNC कीचकानाम्/NP विनाशेन/NP वयम्/SN उन्नीतसन्तापाः/NV संवृत्ताः/KN ।/PUNC अथवा/AVK परोक्षम्/NP अपि/A पाण्डवानाम्/NP स्निग्धः/NV इति/AUD ।/PUNC सर्वथा/KV योद्धव्यम्/KV ।/PUNC हास्तिनपुरनिवासात्/NP शीलज्ञः/NV भगवान्/U दुर्योधनस्य/NS ।/PUNC अथवा/AVK ,/PUNC
कामम्/A दुर्योधनस्य/NS एषः/SNV न/AN दोषम्/NP अभिधास्यति/KP ।/PUNC
अर्थित्वात्/NP अपरिश्रान्तः/NV पृच्छति/KP एव/INTF हि/A कार्यवान्/NV ॥/PUNC 6/PUNC ॥/PUNC
कः/SN अत्र/A ।/PUNC
भटः/NP ---/PUNC जयतु/KP महाराजः/U ।/PUNC
राजा/NP ---/PUNC भगवान्/U तावत्/A आहूयताम्/KP ।/PUNC 
भटः/NP ---/PUNC यद्/SSN आज्ञापयति/KP महाराजः/U ।/PUNC (/PUNC निष्क्रान्तः/KN ।/PUNC )/PUNC
(/PUNC ततः/A प्रविशति/KP भगवान्/U ।/PUNC )/PUNC
भगवान्/U ---/PUNC (/PUNC सर्वतः/KV विलोक्य/KKS )/PUNC भोः/ASMB !/PUNC किन्नु/A खलु/A इदम्/SN ।/PUNC
गजेन्द्राः/NP कल्प्यन्ते/KP तुरगपतयः/NP वर्मरचिताः/NV
रथाः/NP सानूकर्षाः/NV कृतपरिकराः/NV योधपुरुषाः/NP ।/PUNC
समुद्योगम्/NP दृष्ट्वा/KKS भयम्/NP अननुभूतम्/KN स्पृशति/KP माम्/SN
न/AN खलु/A आत्मन्यस्तम्/NV कृतमतिः/NV अहम्/SN ते/SN तु/A चपलाः/NV ॥/PUNC 7/PUNC ॥/PUNC
राजा/NP ---/PUNC जयतु/KP भगवान्/U जयतु/KP ।/PUNC विराटः/U भगवन्/U !/PUNC अभिवादये/KP ।/PUNC
भगवान्/U ---/PUNC स्वस्ति/ABS ।/PUNC
विराटः/U ---/PUNC भगवन्/U !/PUNC एतद्/SNV आसनम्/NP आस्यताम्/KP ।/PUNC
भगवान्/U ---/PUNC (/PUNC उपविश्य/KKS )/PUNC भो/ASMB राजन्/NP !/PUNC
उद्योगः/NP प्रस्तुतः/KN कस्मात्/SN श्रीः/NP न/AN सन्तोषम्/NP इच्छति/KP ।/PUNC
पीडयिष्यति/KP सोत्सेकान्/NV पीडितान्/NV मोक्षयिष्यति/KP ॥/PUNC 7/PUNC ॥/PUNC
राजा/NP ---/PUNC भगवन्/U !/PUNC गोग्रहणात्/NP अवमानितः/KN अस्मि/KP ।/PUNC
भगवान्/U ---/PUNC केन/SNV कारणेन/NP ।/PUNC
राजा/NP ---/PUNC धार्तराष्ट्रैः/NP ।/PUNC
भगवान्/U ---/PUNC (/PUNC आत्मगतम्/NP )/PUNC भोः/ABS कष्टम्/ABS ,/PUNC
एकोदकत्वम्/NP खलु/A नाम/A लोके/NP मनस्विनाम्/NV कम्पयते/KP मनांसि/NP ।/PUNC
वैरप्रियैः/NV तैः/SN हि/A कृते/A अपराधे/NP यत्/SSN सत्यम्/NP अस्माभिः/SN इव/ASD अपराद्धम्/NP ॥/PUNC 9/PUNC ॥/PUNC
विराटः/U ---/PUNC भगवान्/U !/PUNC किम्/SN इदानीम्/KV विचार्यते/KP ।/PUNC
भगवान्/U ---/PUNC न/AN खलु/A किञ्चित्/SN ।/PUNC तेषाम्/SN उत्सुकः/NV ।/PUNC
राजा/NP ---/PUNC अद्यप्रभृति/NP निभृताः/NV भविष्यन्ति/KP ।/PUNC यदि/AVK शक्तः/NV अपि/ASD युधिष्ठरः/NS मर्षयति/KP ,/PUNC अहम्/SN न/AN मर्षयामि/KP ।/PUNC
भगवान्/U ---/PUNC (/PUNC आत्मगतम्/NP )/PUNC
अद्य/A इदानीम्/KV पर्णशय्या/NP च/APY भूमौ/NP राज्यभ्रंशः/NV द्रौपदीधर्षणम्/NP वा/APY ।/PUNC
वेषान्यत्वम्/NP संश्रितानाम्/NV निवासः/NP सर्वम्/SN श्लाघ्यम्/NV यत्/SSN क्षमा/NP ज्ञायते/KP मे/SN ॥/PUNC 10/PUNC ॥/PUNC
(/PUNC प्रविश्य/KKS )/PUNC
भटः/NP ---/PUNC जयतु/KP महाराजः/U ।/PUNC
राजा/NP ---/PUNC अथ/A किम्/SN चेष्टते/KP दुर्योधनः/NS ।/PUNC
भटः/NP ---/PUNC न/AN खलु/A दुर्योधनः/NS एव/INTF ,/PUNC  पृथिव्याम्/NP राजानः/NP सर्वे/SNV प्राप्तः/KN ।/PUNC
द्रोणः/NS च/APY भीष्मः/NS च/APY जयद्रथः/NS च/APY शल्यः/NS अङ्गराजः/NS शकुनिः/NS कृपः/NS च/APY ।/PUNC
तेषाम्/SN रथोत्कम्पचलत्पताकैः/NP भग्नाः/KN ध्वजैः/NP एव/INTF वयम्/SN न/AN बाणैः/NP ॥/PUNC 11/PUNC ॥/PUNC
राजा/NP ---/PUNC (/PUNC उत्थाय/KKS कृताञ्जलिः/NP )/PUNC कथम्/AP तत्रभवान्/U गाङ्गेयः/NS अपि/ASD प्राप्तः/KN ।/PUNC
भगवान्/U ---/PUNC साधु/ABS धर्षितेन/NV अपि/ASD न/AN अतिक्रान्तः/KN समुदाचारः/NP ।/PUNC (/PUNC आत्मगतम्/NP )/PUNC भोः/ABS ,/PUNC
किमर्थम्/AP खलु/A सम्प्राप्तः/KN कुरूणाम्/NP गुरुः/NP उत्तमः/NV ।/PUNC
शङ्के/KP तीर्णा/NV प्रतिज्ञा/NP इति/AUP स्मारणम्/NP क्रियते/KP मम/SN ॥/PUNC 12/PUNC ॥/PUNC
(/PUNC प्रकाशम्/NP )/PUNC
राजा/NP ---/PUNC कः/SN अत्र/A ।/PUNC
(/PUNC प्रविश्य/KKS )/PUNC
भटः/NP ---/PUNC जयतु/KP महाराजः/U ।/PUNC
विराटः/U ---/PUNC सूतः/NP तावत्/A आहूयताम्/KP ।/PUNC
भटः/NP ---/PUNC यद्/SSN आज्ञापयति/KP महाराजः/U ।/PUNC (/PUNC निष्क्रान्तः/KN ।/PUNC )/PUNC
(/PUNC प्रविश्य/KKS )/PUNC
सूतः/NP ---/PUNC जयतु/KP आयुष्मान्/U ।/PUNC
विराटः/NS ---/PUNC 
रथम्/NP आनय/KP शीघ्रम्/KV मे/SN श्लाघ्यः/NV प्राप्तः/KN रणातिथिः/NP ।/PUNC
तोषयिष्ये/KP शरैः/NP भीष्मम्/NS जेष्यामि/KP इति/AUD अमनोरथः/NP ॥/PUNC 13/PUNC ॥/PUNC
सूतः/NP ---/PUNC यद्/SSN आज्ञापयति/KP आयुष्मान्/U ।/PUNC आयुष्मन्/U !/PUNC
रिपूणाम्/NP सैन्यभेदेषु/NP यः/SSN ते/SN परिचितः/NV रथः/NP ।/PUNC
रथचर्याम्/NP बहिष्कर्तुम्/KKS तम्/SN आस्थाय/KKS उत्तरः/NS गतः/KN ॥/PUNC 14/PUNC ॥/PUNC
विराटः/U ---/PUNC कथम्/AP निर्यातः/KN कुमारः/NS /PUNC
भगवान्/U ---/PUNC भो/ASMB राजन्/NP !/PUNC संवार्यताम्/KP संवार्यताम्/KP कुमारः/NP ।/PUNC
अगणितगुणदोषः/NV युद्धतीक्ष्णः/NV च/APY बाल्यात्/NP न/AN च/AVK दहति/KP न/AN कश्चित्/SN सन्निकृष्टः/NV रणाग्निः/NP ।/PUNC
अथ/A च/AVK परिहरन्ते/KP धार्तराष्ट्राः/NP न/AN किञ्चित्/SN
न/AN खलु/A परिभवात्/NP ते/SN युद्धदोषान्/NP ब्रवीमि/KP ॥/PUNC 15/PUNC ॥/PUNC
राजा/NP ---/PUNC तेन/AVK हि/A शीघ्रम्/KV अन्यः/SNV रथः/NP कल्प्यताम्/KP ।/PUNC
सूतः/NP ---/PUNC यद्/SN आज्ञापयति/KP आयुष्मान्/U ।/PUNC
राजा/NP ---/PUNC अथवा/AVK एहि/KP तावत्/A ।/PUNC
सूतः/NP ---/PUNC आयुष्मन्/U !/PUNC अयम्/SN अस्मि/KP ।/PUNC
राजा/NP ---/PUNC त्वम्/SN इदानीम्/KV कुमारस्य/NP किम्/AP न/AN वाहितवान्/KN रथम्/NP ।/PUNC
अनुज्ञातः/KN असि/KP किम्/AP तेन/SN न/AN राज्ञाम्/NP सारथिः/NP भवान्/SN ॥/PUNC 16/PUNC ॥/PUNC
सूतः/NP ---/PUNC प्रसीदतु/KP आयुष्मान्/U ।/PUNC रथम्/NP कल्पयित्वा/KKS तु/A सूतसमुदाचारेण/NP उपस्थितः/NV खलु/A अहम्/SN ।/PUNC कुमारेण/NP ,/PUNC
किन्नु/A तत्/SN परिहासार्थम्/NP किन्नु/A तत्र/A अस्ति/KP कौशलम्/NP ।/PUNC
माम/SN अतिक्रम्य/KKS सारथ्ये/NP विनियुक्ता/KN बृहन्नला/NS ॥/PUNC 17/PUNC ॥/PUNC
राजा/NP ---/PUNC कथम्/AP बृहन्नला/NS इति/AUD ।/PUNC
भगवान्/U ---/PUNC राजन्/NP !/PUNC अलम्/AUP अलम्/AUP सम्भ्रमेण/NP ।/PUNC
यदि/AVK स्वचक्रोद्धतरेणुदुर्दिनम्/NV रथम्/NP समास्थाय/KKS गता/KN बृहन्नला/NS ।/PUNC
परान्/NP क्षणैः/NP नेमिरवैः/NP निवारयन्/KNV विना/AUP अपि/ASD बाणान्/NP रथः/NP एव/INTF जेष्यति/KP ॥/PUNC 17/PUNC ॥/PUNC
राजा/NP ---/PUNC तेन/AVK हि/A शीघ्रम्/KV अन्यः/SNV रथः/NP कल्प्यताम्/KP ।/PUNC
सूतः/NP ---/PUNC यद्/SSN आज्ञापयति/KP आयुष्मान्/U (/PUNC निष्क्रान्तः/KN )/PUNC
(/PUNC प्रविश्य/KKS )/PUNC
भटः/NP ---/PUNC भग्नः/KN खलु/A कुमारस्य/NP रथः/NP ।/PUNC
राजा/NP ---/PUNC कथम्/AP भग्नः/KN नाम/A ।/PUNC
भटः/NP ---/PUNC श्रोतुम्/KKS अर्हति/KP महाराजः/NP ।/PUNC
बहुभिः/NV समराभिज्ञैः/NV आच्छन्नाश्वपथः/NV परैः/NP ।/PUNC
भग्नः/KN वाहनलोभेन/NP श्मशानाभिमुकः/NV रथः/NP ॥/PUNC 19/PUNC ॥/PUNC
भगवान्/U ---/PUNC (/PUNC आत्मागतम्/NP )/PUNC आ/ABS अत्र/A खलु/A गाण्डीवम्/NS ।/PUNC (/PUNC प्रकाशम्/NP )/PUNC भो/ASMB राजन्/NP !/PUNC
निमित्तम्/NP किञ्चित्/SNV उत्पन्नम्/KN श्मशानाभिमुखे/NV रथे/NP ।/PUNC
धार्तराष्ट्राः/NP स्थिताः/KN यत्र/A श्मशानम्/NP तद्/SN भविष्यति/KP ॥/PUNC 20/PUNC ॥/PUNC
राजा/NP ---/PUNC भगवन्/U !/PUNC अकाले/NP स्वस्थवाक्यम्/NP मन्युम्/NP उत्पादयति/NP ।/PUNC
भगवान्/U ---/PUNC अलम्/AUP मन्युना/NP ।/PUNC कदाचित्/A अनृतम्/NV न/AN उक्तपूर्वम्/NP ।/PUNC
राजा/NP ---/PUNC आ/ABS अस्ति/KP एतत्/SN ।/PUNC गच्छ/KP भूयः/A ज्ञायताम्/KP वृत्तान्तः/NP ।/PUNC
भटः/NP ---/PUNC यद्/SSN आज्ञापयति/KP महाराजः/NP ।/PUNC (/PUNC निष्क्रान्तः/KN ।/PUNC )/PUNC
राजा/NP ---/PUNC कः/SN नु/A खलु/A एषः/SN सहसा/KV कम्पयन्/KNV इव/ASD मेदिनीम्/NS ।/PUNC
नदीस्रोतः/NP इव/ASD आविद्धः/KN क्षणात्/NP संवर्तते/KP ध्वनिः/NP ॥/PUNC 21/PUNC ॥/PUNC 
ज्ञायताम्/KP शब्दः/NP ।/PUNC
(/PUNC प्रविश्य/KKS )/PUNC
भटः/NP ---/PUNC जयतु/KP महाराजः/NP ।/PUNC श्मशानात्/NP मुहूर्तविश्रान्ततुरगेण/NP कुमारेण/NP तु/A /PUNC
भगवान्/U ---/PUNC एषः/SN माम्/SN अनृतवादिनम्/NV न/AN कुर्यात्/KP ।/PUNC
राजा/NP ---/PUNC किम्/SN कृतम्/KN कुमारेण/NP /PUNC
भटः/NP ---/PUNC कृताः/KN नीलाः/NV नागाः/NP शरशतनिपातेन/NP कपिलाः/NV
हयः/NP वा/APY योधः/NP वा/APY न/AN वहति/KP न/AN कश्चित्/SN शरशतम्/NP ।/PUNC
शरैः/NP स्तम्भीभूताः/NV शरपरिकराः/NV स्यन्दनवराः/NV
शरैः/NP छन्नाः/KN मार्गाः/NP स्रवति/KP धनुः/NP उग्राम्/NV शरनदीम्/NP ॥/PUNC 22/PUNC ॥/PUNC
भगवान्/U ---/PUNC (/PUNC आत्मगतम्/PUNC )/PUNC
एतद्/SN अक्षयतूणीत्वम्/NP येन/SSN शक्रस्य/NP खाण्डवे/NP ।/PUNC
यावत्यः/AVK पतिताः/KN धाराः/NP तावन्तः/AVK प्रेषिताः/KN शराः/NP ॥/PUNC 23/PUNC ॥/PUNC
राजा/NP ---/PUNC अथ/A परेषु/NP इदानीम्/KV कः/SN वृत्तान्तः/NP ।/PUNC
भटः/NP ---/PUNC अप्रत्यक्षम्/NV हिA/ तत्र/A मे/SN ।/PUNC प्रवृत्तिपुरुषाः/NP कथयन्ति/KP --/PUNC
धनुर्घोषम्/NP द्रोणः/NS तद्/SNV इदम्/SN इति/AUD बुद्ध्वा/KKS प्रतिगतः/KN
ध्वजे/NP बाणम्/NP दृष्टवा/KKS कृतम्/KN इति/AUD न/AN भीष्मः/NS प्रहरति/KP ।/PUNC
शरैः/NP भग्नः/KN कर्णः/NS किम्/SNV इदम्/SN इति/AUD च/AVK अन्ये/SNV नृपतयः/NP
भये/NP अपि/ASD एकः/SAKY बाल्यात्/NP न/AN भयम्/NP अभिमन्युः/NS गणयति/KP ॥/PUNC 24/PUNC ॥/PUNC
भगवान्/U ---/PUNC कथम्/AP अभिमन्युः/NS प्राप्तः/KN ।/PUNC भो/ASMB राजन्/NP ! /PUNC
युध्यते/KP यदि/AVK सौभद्रः/NS तेजोग्निः/NP वंशयोः/NP द्वयोः/SMKY ।/PUNC
सारथिः/NP प्रेष्यताम्/KP अन्यः/SNV विक्लवा/NV अत्र/A बृहन्नला/NS ॥/PUNC 25/PUNC ॥/PUNC
राजा/NP ---/PUNC मा/AN मा/AN भवान्/SN एवम्/AUD ।/PUNC
भीष्मम्/NS रामशरैः/NP अभिन्नकवचम्/NV द्रोणम्/NS च/AVK मन्त्रायुधम्/NP
कृत्वा/KKS कर्णजयद्रथौ/NS च/AVK विमुखौ/NV शेषान्/NV च/AVK तान्/SNV तान्/SNV नृपान्/NP ।/PUNC
सौभद्रम्/NS स्वशरैः/NP न/AN धर्षयति/KP किम्/SN भीतः/KN पितुः/NP प्रत्ययात्/NP
संसृष्टः/KN अपि/ASD वयस्यभावसदृशम्/NV तुल्यम्/NV वयः/NP रक्षति/KP ॥/PUNC 26/PUNC ॥/PUNC
भटः/NP ---/PUNC एषः/SN खलु/A कुमारस्य/NP रथः/NP ,/PUNC
आलम्बितः/KN भ्रमति/KP धावति/KP तेन/SN मुक्तः/KN न/AN प्राप्य/KKS धर्षयति/KP न/AN इच्छति/KP विकर्तुम्/KKS ।/PUNC
आसन्नभूमिचपलः/NV परिवर्तमानः/NV योग्योपदेशम्/NP इव/ASD तस्य/SN रथः/NP करोति/KP ॥/PUNC 27/PUNC ॥/PUNC
राजा/NP ---/PUNC गच्छ/KP ।/PUNC भूयः/A ज्ञायताम्/KP वृत्तान्तः/NP ।/PUNC
भटः/NP ---/PUNC यद्/SSN आज्ञापयति/KP महाराजः/U ।/PUNC (/PUNC निश्क्रम्य/KKS प्रविश्य/KKS )/PUNC जयतु/KP महाराजः/U ।/PUNC जयतु/U विराटेश्वरः/U ।/PUNC प्रियम्/NV निवेदये/KP महाराजाय/NP ।/PUNC अवजितम्/KN गोग्रहणम्/NP ।/PUNC अपयाताः/KN धार्तराष्ट्राः/NP ।/PUNC
भगवान्/U ---/PUNC दिष्ट्या/KV भवान्/SN वर्धते/KP ।/PUNC
राजा/NP ---/PUNC न/AN न/AN ।/PUNC भगवतः/U वृद्धिः/NP एषा/SN ।/PUNC अथ/A कुमारः/NP इदानीम्/KV क्व/AP /PUNC ।/PUNC
भटः/NP ---/PUNC दृष्टपरिस्पन्दानाम्/NV योधपुरुषाणाम्/NP कर्माणि/NP पुस्तकम्/NP आरोपयति/KP कुमारः/NP
राजाः/NP ---/PUNC अहो/ABS श्लाघनीयव्यापारः/NV खलु/A अयम्/SNV कुमारः/NP ।/PUNC
ताडितस्य/NV हि/A योधस्य/NP श्लाघनीयेन/NV कर्मणा/NP ।/PUNC
अकालान्तरिता/NV पूजा/NP नाशयति/KP एव/INTF वेदनाम्/NP ॥/PUNC 27/PUNC ॥/PUNC
अथ/A बृहन्नला/NS इदानीम्/KV क्व/AP ।/PUNC
भटः/NP ---/PUNC प्रियनिवेदनार्थम्/NP अभ्यन्तरम्/NP प्रविष्टा/KN ।/PUNC
राजा/NP ---/PUNC बृहन्नला/NS तावत्/A आहूयताम्/KP ।/PUNC
भटः/NP ---/PUNC यद्/SSN आज्ञापयति/KP महाराजः/U ।/PUNC
(/PUNC ततः/A प्रविशति/KP बृहन्नला/NS ।/PUNC )/PUNC
बृहन्नला/NS ---/PUNC (/PUNC निरूप्य/KKS सविमर्शम्/KKS )/PUNC
गाण्डीवेन/NS मुहूर्तम्/NP आततगुणेन्/NV आसीत्/KP प्रतिस्पर्धितम्/KN 
बाणानाम्/NP परिवर्तनेषु/NP अविशदा/NV मुष्टिः/NP न/AN मे/SN संहता/KN ।/PUNC 
गोधास्थानगता/NV न/AN च/AVK अस्ति/KP पटुता/NP स्थाने/NP हृतम्/KN सौष्ठवम्/NP
स्त्रीभावात्/NP शिथिलीकृतः/NV परिचयात्/NP आत्मा/NP तु/A पश्चात्/KV स्मृतः/KN ॥/PUNC 29/ ॥/PUNC
मया/SN हि/A ,/PUNC  
अनेन/SNV वेषेण/NP नरेन्द्रमध्ये/NP लज्जायमानेन/KNV धनुः/NP विकृष्टम्/KN ।/PUNC
यात्रा/NP तु/A तावत्/A शरदुर्दिनेषु/NP शीघ्रम्/KV निमग्नः/KN कलुषः/NV च/AVK रेणुः/NP ॥/PUNC 30/PUNC ॥/PUNC
भोः/ABS !/PUNC
जित्वा/KKS अपि/ASD गाम्/NP विजयम्/NP अपि/ASD उपलभ्य/KKS राज्ञः/NP न/AN एव/INTF अस्ति/KP मे/SN जयगतः/KN मनसि/NP प्रहर्षः/NP ।/PUNC
दुःशासनम्/NS समरमूर्धनि/NP सन्निगृह्य/KKS बद्ध्वा/KKS यद्/SSN अद्य/A न/A विराटपुरम्/NS प्रविष्टः/KN ॥/PUNC 31/PUNC ॥/PUNC
उत्तराप्रीतिदत्तालङ्कारेण/NP अलङ्कृतः/KN व्रीडितः/KN इव/ASD अस्मि/KP राजानम्/NP द्रष्टुम्/KKS ।/PUNC तस्माद्/AVK विराटेश्वरम्/U पश्यामि/KP ।/PUNC अये/ABS !/PUNC अयम्/SNV आर्यः/U युधिष्ठिरः/NS ,/PUNC
सयौवनः/NV श्रेष्ठतपोवने/NP रतः/KN नरेश्वरः/NP ब्राह्मणवृत्तिम्/ आश्रितः/ ।/PUNC
विमुक्तराज्यः/NV अपि/ASD अभिवर्धितः/KN श्रिया/NP त्रिदण्डधारी/NV न/AN च/AVK दण्डधारकः/NV ॥/PUNC 32/PUNC ॥/PUNC
(/PUNC उपगम्य/KKS )/PUNC भगवन्/U !/PUNC अभिवादये/KP ।/PUNC
भगवान्/U ---/PUNC स्वस्ति/AUP ।/PUNC
बृहन्नला/NS ---/PUNC जेदु/AB भट्टा/AB ।/PUNC [/PUNC जयतु/KP भर्ता/NP ।/PUNC ]/PUNC
राजा/NP ---/PUNC अकारणम्/NP रूपमकारणम्/NP कुलम्/NP महत्सु/NV नीचेषु/NV च/APY कर्म/NP शोभते/KP ।/PUNC
इदम्/SNV हि/A रूपम्/NP परिभूतपूर्वकम्/NV तत्/SN एव/INTF भूयः/KV बहुमानम्/NP आगतम्/KN ॥/PUNC 33/PUNC ॥/PUNC
बृहन्नले/NP !/PUNC परिश्रान्ताम्/NV अपि/ASD भवतीम्/SN भूयः/KN परिश्रमयिष्ये/KP ।/PUNC उच्यताम्/KP रणविस्तरः/NP ।/PUNC
बृहन्नला/NS ---/PUNC सुणादु/AB भट्टा/AB ।/PUNC [/PUNC शृणोतु/KP भर्ता/NP ।/PUNC ]/PUNC
राजा/NP ---/PUNC ऊर्जितम्/KN कर्म/NP ।/PUNC संस्कृतम्/NP अभिदीयताम्/KP ।/PUNC
बृहन्नला/NS ---/PUNC श्रोतुम्/KKS अर्हति/KP महाराजः/NP ।/PUNC
(/PUNC प्रविश्य/KKS )/PUNC
भटः/NP ---/PUNC जयतु/KP महाराजः/NP ।/PUNC
राजा/NP ---/PUNC अपूर्वः/NV इव/ASD ते/SN हर्षः/NP केन/SN असि/KP ब्रूहि/KP विस्मितः/KN ।/PUNC
भटः/NP ---/PUNC अश्रद्धेयम्/NV प्रियम्/NP प्राप्तम्/KN सौभद्रः/NS ग्रहणम्/NP गतः/KN ॥/PUNC 34/PUNC ।/PUNC
बृहन्नला/NS ---/PUNC कथम्/AP गृहीतः/KN ।/PUNC (/PUNC आत्मगतम्/NP ।/PUNC ) /PUNC
तुलितबलम्/NV इदम्/SNV मया/SN अद्य/A सैन्यम्/NP परिगणितम्/KN च/AVK रणे/NP अद्य/A मे/SN सः/SN दृष्टः/KN ।/PUNC
सदृशः/NV इह/A तु/A तेन/SN न/AN अस्ति/KP कश्चित्/SN कः/SN इह/A भवेत्/KP निहतेषु/KN कीचकेषु/NP ॥/PUNC 35/PUNC ॥/PUNC 
भगवान्/U ---/PUNC बृहन्नले/NS !/PUNC किम्/SNV एतत्/SN ।/PUNC
बृहन्नला/NS ---/PUNC भगवान्/U !/PUNC
न/AN जाने/KP तस्य/SN जेतारम्/NP बलवान्/NV शिक्षितः/NV तु/A सः/SN ।/PUNC
पितृणाम्/NP भाग्यदोषेण/NP प्राप्नुयात्/KP अपि/ASD धर्षणम्/NP ॥/PUNC 36/PUNC ॥/PUNC
राजा/NP ---/PUNC कथम्/AP इदानीम्/KV गृहीतः/KN ।/PUNC
भटः/NP ---/PUNC रथम्/NP आसाद्य/KKS निःशङ्कम्/KV बाहुभ्याम्/NP अवतारितः/KN ।/PUNC
राजाः/NP ---/PUNC केन/SN ।/PUNC
भटः/NP ---/PUNC यः/SSN किल/A एषः/SN नरेन्द्रेण/NP विनियुक्तः/KN महानसे/NP ॥/PUNC 37/PUNC ॥/PUNC 
बृहन्नला/NS ---/PUNC (/PUNC अपवार्य/KKS )/PUNC एवम्/AUD आर्यभीमेन/NS परिष्वक्तः/KN ,/PUNC  न/AN गृहीतः/KN ।/PUNC
दूरस्थाः/NV दर्शनात्/NP एव/INTF वयम्/SN सन्तोषम्/NP आगताः/KN ।/PUNC
पुत्रस्नेहः/NP तु/A निर्विष्टः/KN येन/SSN सुव्यक्तकारिणा/NV ॥/PUNC 37/PUNC ॥/PUNC
राजा/NP ---/PUNC तेन/AVK हि/A सत्कृत्य/KKS प्रवेश्यताम्/KP अभिमन्युः/NS ।/PUNC
भगवान्/U ---/PUNC भो/ASMB राजन्/NP !/PUNC वृष्णिपाण्डवनाथस्य/NV अभिमन्योः/NS पूजाम्/NP भयात्/NP इति/AUD लोकः/NP ज्ञास्यति/KP ।/PUNC तत्/AVK अवधीरणम्/NP अस्य/SN न्याय्यम्/NP ।/PUNC
राजा/NP ---/PUNC न/AN अवधीरणम्/NP अर्हति/KP यादवीपुत्रः/NP ।/PUNC कुतः/AP ,/PUNC
पुत्रः/NP हि/A एषः/SN युधिष्ठिरस्य/NS तु/A वयः/NP तुल्यम्/NV हि/A नः/SN सूनुना/NP 
सम्बन्धः/NP द्रुपदेन/NS नः/SN कुलगतः/NV नप्ता/NP हि/A तस्मात्/AVK भवेत्/KP ।/PUNC
जामातृत्वम्/NP अदूरतः/NP अपि/ASD च/AVK भवेत्/KP कन्यापितृत्वम्/NP हि/A नः/SN
पूजार्हः/NV अपि/ASD अतिथिः/NP भवेत्/KP स्वविभवैः/NP इष्टाः/NV हि/A नः/SN पाण्डवाः/NP ॥/PUNC 39/PUNC ॥/PUNC
भगवान्/U ---/PUNC एवम्/AUD एतत्/SN ।/PUNC वक्तव्यम्/KN परिहर्तव्यम्/KN च/APY ।/PUNC
राजा/NP ---/PUNC अथ/A केन/SN अयम्/SN प्रवेशयितव्यः/KN ।/PUNC
भगवान्/U ---/PUNC बृहन्नलया/NS प्रवेशयितव्यः/KN ।/PUNC
राजा/NP ---/PUNC बृहन्नले/NS !/PUNC प्रवेश्यताम्/KP अभिमन्युः/NS ।/PUNC
बृहन्नला/NS ---/PUNC यद्/SSN आज्ञापयति/KP महाराजः/NP (/PUNC आत्मगतम्/NP )/PUNC चिरस्य/NP खलु/A आकाङ्क्षितः/KN अयम्/SNV नियोगः/NP लब्धः/KN ।/PUNC
भगवान्/U ---/PUNC (/PUNC आत्मगतम्/NP )/PUNC
अद्य/A इदानीम्/KV यातु/KP सन्दर्शनम्/NP वा/AVK शून्ये/NP दृष्ट्वा/KKS गाढम्/NV आलिङ्गनम्/NP वा/AVK ।/PUNC
स्वैरम्/KV तावद्/A यातु/KP मुद्बाष्पताम्/NP वा/AVK मम/SN प्रत्यक्षम्/NP लज्जते/KP हि/A एषः/SN पुत्रम्/NP ॥/PUNC 40/PUNC ॥/PUNC
राजा/NP ---/PUNC पश्यतु/KP भवान्/SN कुमारस्य/NP कर्म/NP ।/PUNC
नृपाः/NP भीष्मादयः/NP भग्नाः/KN सौभद्रः/NS ग्रहणम्/NP गतः/KN ।/PUNC
उत्तरेण/NS अद्य/A संक्षेपात्/NP अर्थतः/KV पृथिवी/NS जिता/KN ॥/PUNC 41/PUNC ॥/PUNC
(/PUNC ततः/A प्रविशति/KP भीमसेनः/NS ।/PUNC )/PUNC
भीमसेनः/NS ---/PUNC 
आदीपिते/KNV जतुगृहे/NP स्वभुजावसक्ताः/KN मद्भ्रातरः/NP च/APY जननी/NP च/APY मया/SN उपनीता/KN ।/PUNC
सौभद्रम्/NS एकम्/SMKY अवतार्य/KKS रथात्/NP तु/A बालम्/NP तम्/SNV च/AVK श्रमम्/NP प्रथमम्/SMKP अद्य/A समम्/NV हि/A मन्ये/KP ॥/PUNC 42/PUNC ॥/PUNC
इतः/A इतः/A कुमारः/NP ।/PUNC
(/PUNC ततः/A प्रविशतः/KP अभिमन्युः/NS बृहन्नला/NS च/APY ।/PUNC )/PUNC
अभिमन्युः/NS ---/PUNC भोः/ABS !/PUNC कः/SN नु/A खलु/A एषः/SN ,/PUNC
विशालवक्षाः/NV तनिमार्जितोदरः/NV स्थिरोन्नतांसोरुमहान्/NV कटीकृशः/NV ।/PUNC
इह/A आहृतः/KN येन/SSN भुजैकयन्त्रितः/NV बलाधिकेन/NP अपि/ASD न/AN च/AVK अस्मि/KP पीडितः/KN ॥/PUNC 43/PUNC ॥/PUNC
बृहन्नला/NS ---/PUNC इतः/A इतः/A कुमारः/NP ।/PUNC
अभिमन्युः/NS ---/PUNC अये/ABS अयम्/SNV अपरः/SN कः/SN ,/PUNC
अयुज्यमानैः/NV प्रमदाविभूषणैः/NP करेणुशोभाभिः/NP इव/ASD अर्पितः/KN गजः/NP ।/PUNC
लघुः/NV च/AVK वेषेण/NP महान्/NV इव/ASD ओजसा/NP विभाति/KP उमावेषम्/NP इव/ASD आश्रितः/KN हरः/NS ॥/PUNC 44/PUNC ॥/PUNC
बृहन्नला/NS ---/PUNC (/PUNC अपवार्य/KKS )/PUNC इमम्/SN इह/A आनयता/KN किम्/SN इदानीम्/KV आर्येण/U कृतम्/KN ।/PUNC
अवजितः/KN इति/AUD तावद्/A दूषितः/KN पूर्वयुद्धे/NP
दयितसुतवियुक्ता/NV शोचनीया/NV सुभद्रा/NS ।/PUNC
जितः/KN इति/AUD पुनः/A एनम्/SN रुष्यते/KP वासुभद्रः/NS
भवतु/KP बहु/NV किम्/SN उक्त्वा/KKS दूषितः/KN हस्तसारः/NP ॥/PUNC 45/PUNC ॥/PUNC
भीमसेनः/NS ---/PUNC अर्जुन/NS !/PUNC
बृहन्नला/NS ---/PUNC अथ/A किम्/SN !/PUNC अथ/ABS किम्/ABS !/PUNC अर्जुनपुत्रः/NP अयम्/SNV ।/PUNC
भीमसेनः/NS ---/PUNC (/PUNC अपवार्य/KKS )/PUNC
जानामि/KP एतान्/SN निग्रहात्/NP अस्य/SN दोषान्/NP कः/SN वा/AVK पुत्रम्/NP मर्षयेत्/KP शत्रुहस्ते/NP ।/PUNC
इष्टापत्त्या/NP किन्तु/AVK दुःखे/NP हि/A मग्ना/NV पश्यतु/KP एनम्/SN द्रौपदी/NS इति/AUD आहृतः/KN अयम्/SN ॥/PUNC 46/PUNC ॥/PUNC
बृहन्नला/NS ---/PUNC (/PUNC अपवार्य/KKS )/PUNC आर्य/U !/PUNC अभिभाषणकौतूहलम्/NP मे/SN महत्/NV ।/PUNC वाचालयतु/KP एनम्/SN आर्यः/NP ।/PUNC
भीमसेनः/NS ---/PUNC (/PUNC अपवार्य/KKS )/PUNC बाढम्/ABS ।/PUNC अमिमन्यो/NS ! /PUNC
 अभिमन्युः/NS ---/PUNC अभिमन्युः/NS नाम/NV ।/PUNC
भीभसेनः/NS ---/PUNC रुष्यति/KP एषः/SN मया/SN ।/PUNC त्वम्/SN एव/INTF एनम्/SN अभिभाषय/KP ।/PUNC
बृहन्नला/NS ---/PUNC अभिमन्यो/NS !/PUNC
अभिमन्युः/NS ---/PUNC कथम्/AP कथम्/AP ।/PUNC अभिमन्युः/NS नाम/NV अहम्/SN ।/PUNC भोः/ABS !/PUNC
नीचैः/NP अपि/ASD अभिभाष्यन्ते/KP नामभिः/NP क्षत्रियान्वयाः/NP ।/PUNC
इह/A अयम्/SN समुदाचारः/NP ग्रहणम्/NP परिभूयते/KP ॥/PUNC 47/PUNC ॥/PUNC
बृहन्नला/NS ---/PUNC अभिमन्यो/NS !/PUNC सुखम्/KV आस्ते/KP ते/SN जननी/NP ।/PUNC
अभिमन्युः/NS ---/PUNC कथम्/AP कथम्/AP ।/PUNC जननी/NP नाम/NP ।/PUNC
किम्/AP भवान्/SN धर्मराजः/NS मे/SN भीमसेनः/NS धनञ्जयः/NS ।/PUNC
यत्/SSN माम्/SN पितृवत्/ASD आक्रम्य/KKS स्त्रीगताम्/NV पृच्छसे/KP कथाम्/NP ॥/PUNC 47/PUNC ॥/PUNC
बृहन्नला/NS ---/PUNC अभिमन्यो/NP !/PUNC अपि/AP कुशली/NV देवकीपुत्रः/NV केशवः/NS ।/PUNC
अभिमन्युः/NS ---/PUNC कथम्/AP तत्रभवन्तम्/U अपि/ASD नाम्ना/NP ।/PUNC अथ/ABS किम्/ABS ,/PUNC अथ/ABS किम्/ABS ।/PUNC कुशली/NV भवतः/SN संसृष्टः/NP ।/PUNC
(/PUNC उभौ/SN परस्परम्/SN अवलोकयतः/KP )/PUNC
अभिमन्युः/NS ---/PUNC कथम्/AP इदानीम्/KV सावज्ञम्/NP इव/ASD माम्/SN हस्यते/KP ।/PUNC
बृहन्नला/NS ---/PUNC न/AN खलु/A किञ्चित्/SN ।/PUNC
पार्थम्/NS पितरम्/NP उद्दिश्य/KKS मातुलम्/NP च/AVK जनार्दनम्/NS ।/PUNC
तरुणस्य/NV कृतास्त्रस्य/NV युक्तः/NV युद्धपराजयः/NP ॥/PUNC 49/PUNC ॥/PUNC
अभिमन्युः/NS ---/PUNC अलम्/AUP स्वच्छन्दप्रलापेन/NP
अलम्/AUP आत्मस्तवम्/NP कर्तुम्/KKS न/AN अस्माकम्/SN उचितम्/NV कुले/NP ।/PUNC
हतेषु/KN हि/A शरान्/NP पश्य/KP नाम/NV न/AN अन्यद्/SN भविष्यति/KP ॥/PUNC 50/PUNC ॥/PUNC
बृहन्नला/NS ---/PUNC (/PUNC आत्मगतम्/NP )/PUNC सम्यक्/KV आह/KP कुमारः/NP ।/PUNC
सरथतुरगदृप्तनागयोधे/NP शरनिपुणेन/NV न/AN कश्चित्/SN अपि/ASD अविद्धः/KN ।/PUNC
अहम्/SN अपि/ASD च/AVK परिक्षतः/KN भवेयम्/KP यदि/AVK न/AN मया/SN परिवर्तितः/KN रथः/NP स्यात्/KP ॥/PUNC 51/PUNC ॥/PUNC
(/PUNC प्रकाशम्/NP )/PUNC एवम्/AUD वाक्यशौण्डीर्यम्/NV ।/PUNC किमर्थम्/AP तेन/SN पदातिना/NP गृहीतः/KN ।/PUNC
अभिमन्युः/NS ---/PUNC अशस्त्रः/NV माम्/SN अभिगतः/KN ततः/A अस्मि/KP ग्रहणम्/NP गतः/KN ।/PUNC
न्यस्तशस्त्रम्/NV हि/A कः/SN हन्यात्/KP अर्जुनम्/NS पितरम्/NV स्मरन्/KNV ॥/PUNC 52/PUNC ॥/PUNC
भीमसेनः/NS ---/PUNC 
धन्यः/NV खलु/A अर्जुनः/NS येन/SSN प्रत्यक्षम्/NP उभयम्/SN श्रुतम्/KN ।/PUNC
पुत्रस्य/NP च/AVK पितुः/NP श्लाध्यम्/KN सङ्ग्रामेषु/NP पराक्रमः/NP ॥/PUNC 53/PUNC ॥/PUNC
राजा/NP ---/PUNC त्वर्यताम्/KP त्वर्यताम्/KP अभिमन्युः/NS ।/PUNC
बृहन्नला/NS ---/PUNC इतः/A इतः/A कुमारः/NP ।/PUNC एषः/SNV महाराजः/U ।/PUNC उपसर्पतु/KP कुमारः/NP ।/PUNC
अभिमन्युः/NS ---/PUNC आः/ABS कस्य/SN महाराजः/U ।/PUNC
बृहन्नला/NS ---/PUNC न/AN न/AN ।/PUNC/ ब्राह्मणेन/NP सह/AUP आस्ते/KP ।/PUNC
अभिमन्युः/NS ब्राह्मणेन/NP इति/AUP ।/PUNC भगवन्/U !/PUNC अभिवादये/KP ।/PUNC
भगवान्/U ---/PUNC एहि/KP एहि/KP वत्स/NP !/PUNC
शौण्डीर्यम्/NP धृतिविनयम्/NP दयाम्/NP स्वपक्षे/NP माधुर्यम्/NP धनुषि/NP जयम्/NP पराक्रमम्/NP च/APY ।/PUNC
एकस्मिन्/SMKY पितरि/NP गुणान्/NP अवाप्नुहि/KP त्वम्/SN शेषाणाम्/NP यद्/SSN अपि/ASD च/AVK रोचते/KP चतुर्णाम्/SMKY ॥/PUNC 54/PUNC ॥/PUNC
अभिमन्युः/NS ---/PUNC अनुग्रहीतः/KN अस्मि/KP ।/PUNC
राजा/NP ---/PUNC एहि/KP एहि/KP पुत्र/NP !/PUNC कथम्/AP न/AN माम्/SN अभिवादयसि/KP ।/PUNC अहो/ABS अहो/ABS उत्सिक्तः/KN खलु/A वयम्/SNV क्षत्रियकुमारः/NP ।/PUNC अहम्/SN अस्य/SN दर्पशमनम्/NP करोमि/KP ।/PUNC अथ/A केन/SN अयम्/SN गृहीतः/KN ।/PUNC
भीमसेनः/NS ---/PUNC महाराज/U !/PUNC मया/SN ।/PUNC
अभिमन्युः/NS ---/PUNC अशस्त्रेण/NP इति/AUD अभिधीयताम्/KP ।/PUNC
भीमसेनः/NS ---/PUNC शान्तम्/NV शान्तम्/NV पापम्/NV ।/PUNC
सहजौ/NV मे/SN प्रहरणम्/NP भुजौ/NP पीनांसकोमलौ/NV ।/PUNC
तौ/SN आश्रित्य/KKS प्रयुध्येयम्/KN दुर्बलैः/NP गृह्यते/KP धनुः/NP ॥/PUNC 55/PUNC ॥/PUNC 
अभिमन्युः/NS ---/PUNC मा/AN तावद्/A भोः/ABS !/PUNC
बाहुः/NP अक्षौहिणी/NP यस्य/SSN निर्व्याजः/NV यस्य/SSN विक्रमः/NP ।/PUNC
किम्/SN भवान्/SN मध्यमः/NV तातः/NP तस्य/SN एतत्/SN सदृशम्/NV वचः/NP ॥/PUNC 56/PUNC ॥/PUNC
भगवान्/U ---/PUNC पुत्र/NP !/PUNC कः/SN अयम्/SNV मध्यमः/NV नाम/NP ।/PUNC
अभिमन्युः/NS ---/PUNC श्रूयताम्/KP ।/PUNC ननु/A अनुत्तराः/NV वयम्/SN ब्राह्मणेषु/NP ।/PUNC साधु/KV अन्यः/SN ब्रूयात्/KP ।/PUNC 
राजा/NP ---/PUNC भवतु/KP भवतु/KP ।/PUNC मद्वचनात्/NP पुत्र/NP !/PUNC कः/SNV अयम्/SN मध्यमः/NV नाम/NP ।/PUNC
अभिमन्युः/NS ---/PUNC श्रूयताम्/KP ।/PUNC/ येन/SSN ,/PUNC
योक्त्रयित्वा/KKS जरासन्धम्/NS कण्ठश्लिष्टेन/NV बाहुना/NP ।/PUNC
असह्यम्/NV कर्म/NP तत्/SN कृत्वा/KKS नीतः/KN कृष्णः/NS अतदर्हताम्/NP ॥/PUNC 57/PUNC ॥/PUNC
राजा/NP ---/PUNC 
न/AN ते/SN क्षेपेण/NP रुष्यामि/KP रुष्यता/NP भवता/SN रमे/KP ।/PUNC
किम्/SN उक्त्वा/KKS न/AN अपराद्धः/NP अहम्/SN कथम्/AP तिष्ठति/KP यातु/KP इति/AUD ॥/PUNC 57/PUNC ॥/PUNC
अभिमन्युः/NS ---/PUNC यदि/AVK अहम्/SN अनुग्राह्यः/NV ,/PUNC
पादयोः/NP समुदाचारः/NP क्रियताम्/KP निग्रहोचितः/NV ।/PUNC
बाहुभ्याम्/NP आहृतम्/KN भीमः/NS बाहुभ्याम्/NP एव/INTF न/AN इष्यति/KP ॥/PUNC 59/PUNC ॥/PUNC
(/PUNC ततः/A प्रविशति/KP उत्तरः/NS ।/PUNC )/PUNC
उत्तरः/NS ---/PUNC 
मिथ्याप्रशंसा/NP खलु/A नाम/A कष्टा/NV येषाम्/SSN तु/A मिथ्यावचनेषु/NP भक्तिः/NP ।/PUNC
अहम्/SN हि/A युद्धाश्रयम्/NP उच्यमानः/KNV वाचानुवर्ती/NV हृदयेन/NP लज्जे/KP ॥/PUNC 60/PUNC ॥/PUNC
(/PUNC उपसृत्य/KKS )/PUNC भगवन्/U !/PUNC अभिवादये/KP ।/PUNC
भगवान्/U ---/PUNC स्वस्ति/ABS ।/PUNC
उत्तरः/NS ---/PUNC तात/NP !/PUNC अभिवादये/KP ।/PUNC
राजा/NP ---/PUNC एहि/KP एहि/KP पुत्र/NP !/PUNC आयुष्मान्/U भव/KP ।/PUNC पुत्र/NP पूजिताः/KN कृतकर्माणः/KNV योधपुरुषाः/NP ।/PUNC
उत्तरः/NS ---/PUNC पूजिताः/KN ।/PUNC पूज्यतमस्य/NP क्रियताम्/KP पूजा/NP ।/PUNC
राजा/NP ---/PUNC पुत्र/NP !/PUNC कस्मै/SN ।/PUNC
उत्तरः/NS ---/PUNC इह/A अत्रभवते/SN धनञ्जयाय/NS ।/PUNC
राजा/NP ---/PUNC कथम्/AP धनञ्जयाय/NS इति/AUD ।/PUNC
उत्तरः/NS ---/PUNC अथ/ABS किम्/ABS ।/PUNC अत्रभवता/SN ,/PUNC
श्मशानात्/NP धनुः/NP आदाय/KKS तूणी/NP च/APY अक्षयसायके/NP ।/PUNC
नृपाः/NP भीष्मादयः/NP भग्नाः/KN वयम्/SN च/AVK परिरक्षिताः/KN ॥/PUNC 61/PUNC ॥/PUNC
राजा/NP ---/PUNC एवम्/AUD एतत्/SN 
बृहन्नला/NS ---/PUNC प्रसीदतु/KP प्रसीदतु/KP महाराजः/U ।/PUNC
अयम्/SN बाल्यात्/NP तु/A सम्भ्रान्तः/NV न/AN वा/AVK इति/AUD प्रहरन्/KNV अपि/ASD ।/PUNC
कृत्स्नम्/NV कर्म/NP स्वयम्/SN कृत्वा/KKS परस्य/SN इति/AUD अवगच्छति/KP ॥/PUNC 62/PUNC ॥/PUNC
उत्तरः/NS ---/PUNC व्यपनयतु/KP भवान्/SN शङ्काम्/NP ।/PUNC इदम्/SN आख्यास्यते/KP ,/PUNC
प्रकोष्ठान्तरसंगूढम्/NV गाण्डीवज्याहतम्/NV किणम्/NP ।/PUNC
यत्/SSN तद्/SSN द्वादशवर्षान्ते/NP न/AN एव/INTF याति/KP सवर्णताम्/KP ॥/PUNC 63/PUNC ॥/PUNC
बृहन्नला/NS ---/PUNC 
एतत्/SN मे/SN पारिहार्याणाम्/NP व्यावर्तनकृतम्/NV किणम्/NP ।/PUNC
सन्निरोधविवर्णत्वाद्/NP गोधास्थानम्/NP इह/A आगतम्/KN ॥/PUNC 64/PUNC ॥/PUNC 
राजा/NP ---/PUNC पश्यामः/KP तावत्/A ।/PUNC
बृहन्नला/NS ---/PUNC 
रुद्रबाणावलीढाङ्गः/NV यदि/AVK अहम्/SN भारतः/NV अर्जुनः/NS ।/PUNC
सव्यक्तम्/KV भीमसेनः/NS अयम्/SNV अयम्/SNV राजा/NV युधिष्ठिरः/NS ॥/PUNC 65/PUNC ॥/PUNC
राजा/NP ---/PUNC धर्मराज/NS !/PUNC वृकोदर/NS !/PUNC धनञ्जय/NS !/PUNC कथम्/AP न/AN माम्/SN विश्वसिथ/KP ।/PUNC भवतु/KP भवतु/KP प्राप्तकाले/NP ।/PUNC बृहन्नले/NS !/PUNC प्रविश/KP त्वम्/SN अभ्यन्तरम्/NP ।/PUNC
बृहन्नला/NS ---/PUNC यद्/SSN आज्ञापयति/KP महाराजः/U ।/PUNC
भगवान्/U ---/PUNC अर्जुन/NS !/PUNC न/AN खलु/A न/A खलु/A प्रवेष्टव्यम्/KN ।/PUNC तीर्णप्रतिज्ञाः/NV वयम्/SN ।/PUNC
अर्जुनः/NS ---/PUNC यद्/SSN आज्ञापयति/KP आर्यः/U ।/PUNC
राजा/NP ---/PUNC शूराणाम्/NP सत्यसन्धानाम्/NV प्रतिज्ञाम्/NP परिरक्षताम्/NV ।/PUNC
पाण्डवानाम्/NP निवासेन/NP कुलम्/NP मे/SN नष्टकल्मषम्/NV ॥/PUNC 66/PUNC ॥/PUNC
अभिमन्युः/NS ---/PUNC इह/A अत्रभवन्तः/U मे/SN पितरः/NP ।/PUNC तेन/AVK खलु/A ,/PUNC
न/AN रुष्यन्ति/KP मया/SN क्षिप्ताः/KN हसन्तः/KNV च/AVK क्षिपन्ति/KP माम्/SN ।/PUNC
दिष्ट्या/KV गोग्रहणम्/NP स्वन्तम्/NV पितरः/NP येन/AVK दर्शिताः/KN ॥/PUNC 67/PUNC ॥/PUNC
(/PUNC भीमसेनम्/NS उद्धिश्य/KKS )/PUNC भोः/ASMB तात/NP !/PUNC
अज्ञानात्/NP तु/A मया/SN पूर्वम्/A यद्/SSN भवान्/SN न/AN अभिवादितः/KN ।/PUNC
तस्य/SN पुत्रापराधस्य/NP प्रसादम्/NP कर्तुम्/KKS अर्हसि/KP ॥/PUNC 67/PUNC ॥/PUNC (/PUNC इति/AUD प्रणमति/KP )/PUNC
भीमसेनः/NS ---/PUNC एहि/KP एहि/KP पुत्र/NP !/PUNC पितृसदृशपराक्रमः/NV भव/KP ।/PUNC
अभिमन्युः/NS ---/PUNC अनुग्रहीतः/KN अस्मि/KP ।/PUNC
भीमसेनः/NS ---/PUNC पुत्र/NP !/PUNC अभिवादयस्व/KP पितरम्/NP ।/PUNC
अभिमन्युः/NS ---/PUNC भोः/ASMB तात/NP !/PUNC अभिवादये/KP ।/PUNC
अर्जुनः/NS ---/PUNC एहि/KP एहि/KP पुत्र/NP !/PUNC
अयम्/SN सः/SNV हृदयाह्लादी/NV पुत्रगात्रसमागमः/NP ।/PUNC
यद्/SSN तद्/SSN द्वादशवर्षान्ते/NP प्रोषितः/KN पुनः/A आगतः/KN ॥/PUNC 69/PUNC ॥/PUNC
पुत्र/NP !/PUNC अभिवाद्यताम्/KP विराटेश्वरः/U ।/PUNC
अभिमन्युः/NS ---/PUNC अभिवादये/KP ।/PUNC
राजा/NP ---/PUNC एहि/KP एहि/KP वत्स/NP !/PUNC 
यौधिष्ठिरम्/NV धैर्यम्/NP अवाप्नुहि/KP त्वम्/SN भैमम्/NV बलम्/NP नैपुणम्/NP अर्जुनस्य/NS ।/PUNC
माद्रीसुतात्/NP कान्तिम्/NP अथ/A आभिरूप्यम्/NP कीर्तिम्/NP च/APY कृष्णस्य/NS जगत्प्रियस्य/NV ॥/PUNC 70/PUNC ॥/PUNC
(/PUNC आत्मगतम्/NP )/PUNC उत्तरासन्निकर्षः/NP तु/A माम्/SN बाधते/KP ।/PUNC किम्/SN इदानीम्/KV करिष्ये/KP ।/PUNC भवतु/KP दृष्टम्/KN ।/PUNC कः/SN अत्र/A ।/PUNC
(/PUNC प्रविश्य/KKS )/PUNC
भटः/NP ---/PUNC जयतु/KP महाराजः/U ।/PUNC
राजा/NP ---/PUNC आपः/NP तावत्/A ।/PUNC
भटः/NP ---/PUNC यद्/SSN आज्ञापयति/KP महाराजः/U ।/PUNC (/PUNC निष्क्रम्य/KKS प्रविश्य/KKS )/PUNC इमाः/SNV आपः/NP ।/PUNC
राजा/NP ---/PUNC (/PUNC परिगृह्य/KKS )/PUNC अर्जुन/NS !/PUNC गोग्रहणविजयशुल्कार्थम्/NP प्रतिगृह्यताम्/KP उत्तरा/NS ।/PUNC
युधिष्ठिरः/NS ---/PUNC एतत्/SN अवनतम्/KN शिरः/NP ।/PUNC
अर्जुनः/NS ---/PUNC (/PUNC आत्मगतम्/NP )/PUNC कथम्/AP चारित्रम्/NP मे/SN तुलयति/KP ।/PUNC (/PUNC प्रकाशम्/NP )/PUNC भो/ASMB राजन्/NP !/PUNC 
इष्टम्/NV अन्तःपुरम्/NP सर्वम्/SNV मातृवत्/ASD पूजितम्/KN मया/SN ।/PUNC
उत्तरा/NS एषा/SNV त्वया/SN दत्ता/KN पुत्रार्थे/NP प्रतिगृह्यते/KP ॥/PUNC 71/PUNC ॥/PUNC
युधिष्ठिरः/NS ---/PUNC एतत्/SN उन्नतम्/NV शिरः/NP ।/PUNC
राजा/NP ---/PUNC इदानीम्/KV युद्धशूराणाम्/NP चारित्रेषु/NP व्यवस्थितः/KN ।/PUNC 
अन्तःपुरनिवासस्य/NP सदृशीम्/NV कृतवान्/KN क्रियाम्/NP ॥/PUNC 72/PUNC ॥/PUNC
अद्य/A एव/INTF गुणवत्/NV नक्षत्रम्/NP ।/PUNC अद्य/A एव/INTF विवाहः/NP अस्य/SN प्रवर्तताम्/KP ।/PUNC
युधिष्ठिरः/NS ---/PUNC भवतु/KP भवतु/DV पितामहसकाशम्/NP उत्तरम्/NS प्रेषयामः/KP ।/PUNC 
राजा/NP ---/PUNC यद्/SSN अभिरुचितम्/NV भवद्भ्यः/SN ।/PUNC धर्मराजवृकोदरधनञ्जयाः/NS !/PUNC इतः/A इतः/A भवन्तः/SN ।/PUNC
अनेन/SN एव/INTF प्रहर्षेण/NP अभ्यन्तरम्/NP प्रविशामः/KP ।/PUNC
सर्वे/SN ---/PUNC बाढम्/ABS ।/PUNC (/PUNC निष्क्रान्ताः/KN सर्वे/SN )/PUNC
इति/AUD द्वितीयः/SMKP अङ्कः/NP 

अथ/A तृतीयः/SMKP अङ्कः/NP ।/PUNC
(/PUNC ततः/A प्रविशति/KP भटः/NP )/PUNC
भटः/NP ---/PUNC भोः/ABS भोः/ABS !/PUNC निवेद्यताम्/KP निवेद्यताम्/DV सर्वक्षत्राचार्यपुरोगाणाम्/NP क्षत्रियाणाम्/NP ।/PUNC एषः/SN हि/A ,/PUNC
अपास्य/KKS नारायणचक्रजम्/NV भयम्/NP चिरप्रनष्टान्/NV परिभूय/KKS पाण्डवान्/NP ।/PUNC
धनुस्सहायैः/NV कुरुभिः/NP न/AN रक्षितः/KN हृतः/KN अभिमन्युः/NS क्रियताम्/KP व्यपत्रपा/NP ॥/PUNC 1/PUNC ॥/PUNC
(/PUNC ततः/A प्रविशतः/KP भीष्मद्रोणौ/NS ।/PUNC )/PUNC
द्रोणः/NS ---/PUNC सूत/NP !/PUNC कथय/KP कथय/DV ।/PUNC
रणपटुः/NV अपनीतः/KN केन/SN मे/SN शिष्यपुत्रः/NP कः/SN इह/A मम/SN शरैः/NP तैः/SNV दैवतैः/NP योद्धुकामः/NV ।/PUNC
कथय/KP पुरुषसारम्/NP यावत्/A अस्त्रम्/NP बलम्/NP वा/APY बलवतः/NV इव/ASD दूतान्/NP तत्र/A सम्प्रेषयामि/KP ॥/PUNC 2/PUNC ॥/PUNC
भीष्मः/NS ---/PUNC सूत/NP !/PUNC कथय/KP कथय/DV ।/PUNC
भग्नापयानेषु/NP अनभिज्ञदोषः/NV तारुण्यभावेन/NP विलम्बमानः/NV ।/PUNC
केन/SN एषः/SN हस्तिग्रहणोद्यतेन/NV यूथे/NP अपयाते/KN कलभः/NP गृहीतः/KN ॥/PUNC 3/PUNC ॥/PUNC
(/PUNC ततः/A प्रविशति/KP दुर्योधनः/NS कर्णः/NS शकुनिः/NS च/APY ।/PUNC )/PUNC
दुर्योधनः/NS ---/PUNC सूत/ !/PUNC कथय/KP कथय/DV ।/PUNC केन/SN अपनीतः/KN अभिमुन्युः/NS ।/PUNC अहम्/SN एव/INTF एनम्/SN मोक्षयामि/KP ।/PUNC कुतः/AP ,/PUNC
मम/SN हि/A पितृभिः/NP अस्य/SN प्रस्तुतः/NP ज्ञातिभेदः/NP तत्/AVK इह/A मयि/SN तु/A दोषः/NP वक्तृभिः/NP पातनीयः/KN ।/PUNC
अथ/A च/AVK मम/SN सः/SN पुत्रः/NP पाण्डवानाम्/NP तु/A पश्चात्/NP
सति/KN च/AVK कुलविरोधे/NP न/AN अपराध्यन्ति/KP बालाः/NP ॥/PUNC 4/PUNC ॥/PUNC
कर्णः/NS ---/PUNC अतिस्निग्धम्/NV अनुरूपम्/NV च/APY अभिहितम्/KN भवता/SN ।/PUNC गान्धारीमातः/NP !/PUNC
मा/AN तावत्/A स्वजनभयात्/NP तु/A बालभावाद्/NP व्यापन्नः/KN समरमुखे/NP तव/SN प्रियार्थम्/NP ।/PUNC
अस्माभिः/SN न/AN च/AVK परिरक्षितः/KN अभिमन्युः/NS गृह्यन्ताम्/KP धनुः/NP अपनीय/KKS वल्कलानि/NP ॥/PUNC 5/PUNC ॥/PUNC
शकुनिः/NS ---/PUNC बहुनाथः/NV खलु/A सौभद्रः/NS ।/PUNC मुक्तः/KN एव/INTF इति/AUD सम्प्रधार्यताम्/KP ।/PUNC कुतः/AP ,/PUNC
मुञ्चेत्/KP अर्जुनपुत्रः/NV इति/AUD अवगतः/KN राजा/NV विराटः/U स्वयम्/SN
स्मृत्वा/KKS च/AVK अद्य/A रणाजिरात्/NP अवजितम्/KN मुञ्चेत्/KP सः/SN दामोदरम्/NS ।/PUNC
क्रोधोद्धूतहलात्/NV प्रलम्बमथनाद्/NS भीतेन/KN मुच्येत्/KP वा/AVK
भीमः/NS तु/A एनम्/SN इह/A आनयेद्/KP बलमहान्/NV हत्वा/KKS रिपून्/NP ऊर्जितान्/NV ॥/PUNC 6/PUNC ॥/PUNC
द्रोणः/NS --/PUNC सूत/NP !/PUNC कथय/KP कथय/DV ।/PUNC कथम्/AP इदानीम्/KV गृहीतः/KN ।/PUNC
पर्यस्तः/KN अस्य/SN रथः/NP हयाः/NP नु/A चपलाः/NV चक्राक्षमा/NV मेदिनी/NP
तूणी/NP क्षीणशरे/NP त्वम्/SN अस्य/SN विगुणः/NV ज्याच्छेदवन्ध्यम्/NV धनुः/NP ।/PUNC
एताः/SN दैवकृताः/NV भवन्ति/KP रथिनाम्/NP युद्धाश्रयाः/NP व्यापदः/NP
बाणैः/NP अपि/ASD अवकृष्यते/KP खलु/A परैः/SN स्वाधीनशिक्षः/NV तु/A सः/SN ॥/PUNC 7/PUNC ॥/PUNC
सूतः/NP ---/PUNC आयुष्मन्/U !/PUNC पुरुषमयः/NV धनुर्वेदः/NP ।/PUNC किम्/SN आयुष्मता/U न/AN ज्ञायते/KP ।/PUNC
न/AN च/AVK अपि/A दोषाः/NP भवता/SN अभिभाषिताः/KN सः/SN च/AVK अपि/A बाणौघमयः/NV महारथः/NP ।/PUNC
अलातचक्रप्रतिमः/NV तु/A मे/SN रथः/NP गृहीतः/KN एव/INTF आपतता/KNV पदातिना/NP ॥/PUNC 7/PUNC ॥/PUNC
सर्वेः/SN ---/PUNC कथम्/AP पदातिना/NP एति/KP ।/PUNC 
द्रोणः/NS ---/PUNC अथ/A कीदृशः/NV सः/SN पदातिः/NP ।/PUNC
सर्वेः/SN ---/PUNC कथम्/AP पदातिना/NP एति/KP ।/PUNC अथ/A कीदृशः/NV सः/SN पदातिः/NP ।/PUNC
सूतः/NP ---/PUNC किम्/AP अभिधास्यामि/KP रूपम्/NP वा/APY पराक्रमम्/NP वा/APY ।/PUNC
भीष्मः/NS ---/PUNC रूपेण/NP स्त्रियः/NP कथ्यन्ते/KP ।/PUNC पराक्रमेण/NP तु/A पुरुषाः/NP ।/PUNC तत्/AVK पराक्रमः/NP अस्य/SN अभिधीयताम्/KP ।/PUNC
सूतः/NP ---/PUNC आयुष्मन्/U !/PUNC
दुर्योधनः/NS ---/PUNC किमर्थम्/AP स्तूयते/KP कः/SN अपि/A भवता/SN गर्विताक्षरैः/NP ।/PUNC
कथ्यताम्/KP न/AN अस्ति/KP मे/SN त्रासः/NP यदि/AVK एषः/SN पवनः/NP जवे/NP ॥/PUNC 9/PUNC ॥/PUNC
सूतः/NP ---/PUNC श्रोतुम्/KKS अर्हति/KP महाराजः/U ।/PUNC तेन/SN खलु/A ,/PUNC
लङ्घयित्वा/KKS जवेन/NP अश्वान्/NP न्यस्तः/KN अपस्करे/NP करः/NP ।/PUNC
प्रसारितहयग्रीवः/NV निष्कम्पः/NV च/AVK रथः/NP स्थितः/KN ॥/PUNC 10/PUNC ॥/PUNC
भीष्मः/NS ---/PUNC तेन/SN हि/A न्यस्यन्ताम्/KP आयुधानि/NP ।/PUNC
सर्वे/SN ---/PUNC किमर्थम्/AP ।/PUNC
भीष्मः/NS ---/PUNC हृतप्रवेगः/NV यदि/AVK बाहुना/NP रथः/NP वृकोदरस्य/NS अङ्कगतः/NV सः/SN चिन्त्यताम्/KP ।/PUNC
पुरा/A हि/A तेन/SN द्रुपदात्मजाम्/NP हरन्/KNV पदातिना/NP एव/INTF अवजितः/KN जयद्रथः/NS ॥/PUNC 11/PUNC ॥/PUNC
द्रोणः/NS ---/PUNC सम्यक्/KV आह/KP गाङ्गेयः/NP ।/PUNC बाल्योपदेशात्/NP प्रभृति/NP अहम्/SN तस्य/SN जवम्/NP अवगच्छामि/KP ।/PUNC इष्वस्त्रशालायाम्/NP हि/A ,/PUNC
कर्णायते/KP तेन/SN शरे/NP विमुक्ते/KN विकम्पितम्/KN तस्य/SN शिरः/NP मया/SN उक्तम्/KN ।/PUNC
गत्वा/KKS तदा/A तेन/SN च/AVK बाणतुल्यम्/KV अप्राप्तलक्षः/NV सः/SN शरः/NP गृहीतः/KN ॥/PUNC 12/PUNC ॥/PUNC
शकुनिः/NS ---/PUNC अहो/ABS हास्यम्/NP अभिधानम्/KN ।/PUNC भोः/ABS पृच्छामि/KP तावद्/A भवन्तम्/SN ।/PUNC
न/AN अस्ति/KP अन्यः/SN बलवान्/NP लोके/NP सर्वम्/SN इष्टेषु/NP कथ्यते/KP ।/PUNC
जगद्व्याप्तान्/NV भवन्तः/SN किम्/SN सर्वे/SN पश्यन्ति/KP पाण्डवान्/NP ॥/PUNC 13/PUNC ॥/PUNC
भीष्मः/NS ---/PUNC गान्धारराज/U !/PUNC सर्वम्/SN अनुमानात्/NP कथ्यते/KP ।/PUNC
वयम्/SN व्यपाश्रित्य/KKS रणम्/NP प्रयामः/KP शस्त्राणि/NP चापानि/NP रथाधिरूढाः/NV ।/PUNC
द्वौ/SMKY एव/INTF दोर्भ्याम्/NP समरे/NP प्रयातौ/KN हलायुधः/NS च/APY एव/INTF वृकोदरः/NS च/A ॥/PUNC 14/PUNC ॥/PUNC
शकुनिः/NS ---/PUNC एकेन/SMKY एव/INTF वयम्/SN भग्नाः/KN सहसा/KV साहसप्रियाः/NV ।/PUNC
उत्तरम्/NS च/AVK तम्/SN अपि/ASD एके/SN कथयिष्यन्ति/KP फल्गुनम्/NS ॥/PUNC 15/PUNC ॥/PUNC
द्रोणः/NS ---/PUNC भो/ASMB गान्धारराज/U !/PUNC अत्र/A अपि/ASD तावद्/A भवतः/SN सन्देहः/NP ।/PUNC
किम्/SN उत्तरेण/NS अपि/ASD रणे/NP विकृष्यते/KP निसृष्टशुष्काशनिगर्जितम्/NV धनुः/NP ।/PUNC
किम्/SN उत्तरस्य/NS अपि/ASD शरैः/NP हृतातपः/NP कृतः/KN मुहूर्तास्तमितः/NV दिवाकरः/NS ॥/PUNC 16/PUNC ॥/PUNC
भीष्मः/NS ---/PUNC गान्धारीमातः/U !/PUNC विस्पष्टम्/KV खलु/A कथ्यते/KP ।/PUNC ननु/A जानीते/KP भवान्/SN ।/PUNC
बाणपुङ्खाक्षरैः/NV वाक्यैः/NP ज्याजिह्वापरिवर्तिभिः/NV ।/PUNC
विकृष्टम्/KN खलु/A पार्थेन/NS न/AN च/AVK श्रोत्रम्/NP प्रयच्छति/KP ॥/PUNC 17/PUNC ॥/PUNC
(/PUNC प्रविश्य/KKS )/PUNC
सूतः/NP ---/PUNC जयतु/KP आयुष्मान्/U ।/PUNC शान्तिकर्म/NP अनुष्ठीयताम्/KP ।/PUNC
भीष्मः/NS ---/PUNC किमर्थम्/AP ।/PUNC
सूतः/NP ---/PUNC उचितम्/NV ते/SN पुरा/A कर्तुम्/KKS ध्वजे/NP बाणप्रधर्षिते/KNV ।/PUNC
अयम्/SNV हि/A बाणः/NP कस्य/SN अपि/ASD पुङ्खे/NP नामाभिधीयते/KP ॥/PUNC 17/PUNC ॥/PUNC
भीष्मः/NS ---/PUNC आनय/KP ।/PUNC
(/PUNC सूतः/NP उपनयति/KP )/PUNC
भीष्मः/NS ---/PUNC (/PUNC गृहीत्वा/KKS निरीक्ष्य/KKS )/PUNC वत्स/NP !/PUNC गान्धारराज/U !/PUNC जराशिथिलम्/NV मे/SN चक्षुः/NP ।/PUNC
वाच्यताम्/KP अयम्/SNV शरः/NP ।/PUNC
शकुनिः/NS ---/PUNC (/PUNC गृहीत्वा/KKS अनुवाच्य/KKS )/PUNC अर्जुनस्य/NS ।/PUNC (/PUNC इति/AUD क्षिपति/KP ।/PUNC द्रोणस्य/NS पादयोः/NP पतति/KP ।/PUNC )/PUNC
द्रोणः/NS ---/PUNC (/PUNC शरम्/NP गृहीत्वा/KKS )/PUNC एहि/KP एहि/DV वत्स/NP !/PUNC
एषः/SNV शिष्येण/NP मे/SN क्षिप्तः/KN गाङ्गेयम्/NP वन्दितुम्/KKS शरः/NP ।/PUNC
पादयोः/NP पतितः/KN भूमौ/NP माम्/SN क्रमेण/KV अभिवन्दितुम्/KKS ॥/PUNC 19/PUNC ॥/PUNC
शकुनिः/NS ---/PUNC मा/AN तावद्/A भोः/ABS ।/PUNC शरप्रत्ययः/NP इदानीम्/KV श्रद्धातव्यम्/KN ।/PUNC
योधः/NP स्यात्/KP अर्जुनः/NS नाम/NV तेन/SN अयम्/SNV च/AVK उज्झितः/KN शरः/NP ।/PUNC
लिखितम्/KN च/AVK उत्तरेण/NS अपि/A प्रकाशम्/NP उपनीयताम्/KP ॥/PUNC 20/PUNC ॥/PUNC
दुर्योधनः/NS ---/PUNC तेषाम्/SN राज्यप्रदानार्थम्/NP अनृतम्/NV कथ्यते/KP यदि/AVK ।/PUNC
राज्यस्य/NP अर्धम्/NV प्रदास्यामि/KP यावद्/A दृष्टे/KNV युधिष्ठिरे/NS ॥/PUNC 21/PUNC ॥/PUNC
(/PUNC प्रविश्य/KKS )/PUNC
भटः/NP ---/PUNC जयतु/KP महाराजः/U ।/PUNC विराटनगरात्/NP दूतः/NP प्राप्तः/KN ।/PUNC
दुर्योधनः/ ---/PUNC प्रवेश्यताम्/KP ।/PUNC
भटः/NP ---/PUNC यद्/SSN आज्ञापयति/KP महाराजः/U /PUNC (/PUNC निष्कान्तः/KN )/PUNC
(/PUNC ततः/A प्रविशति/KP उत्तरः/NS )/PUNC
उत्तरः/NS ---/PUNC अध्वानम्/NP अल्पमतिमुक्तजवैः/NV तुरङ्गैः/NP आगच्छता/KNV पथि/NP रथेन/NP विलम्बितम्/KN मे/SN ।/PUNC
कौन्तेयबाणनिहतैः/NV द्विरदैः/NP समन्ताद्/KV दुःखेन/NP यान्ति/KP तुरगाः/NP विषमा/NV हि/A भूमिः/NP ॥/PUNC 22/PUNC ॥/PUNC
(/PUNC प्रविश्य/KKS कृताञ्जलिः/NP )/PUNC भोः/ABS भोः/ABS !/PUNC आचार्यपितामहपुरोगम्/NP सर्वराजमण्डलम्/NP अभिवादये/KP ।/PUNC
सर्वे/SN ---/PUNC आयुष्मान्/U भव/KP ।/PUNC
द्रोणः/NS ---/PUNC किम्/SN आह/KP तत्रभवान्/U विराटेश्वरः/U ।/PUNC
उत्तरः/NS ---/PUNC न/AN अहम्/SN तत्रभवता/U प्रेषितः/KN ।/PUNC
द्रोणः/NS ---/PUNC अथ/A केन/SN त्वम्/SN प्रेषितः/KN ।/PUNC
उत्तरः/NS ---/PUNC तत्रभवता/U युधिष्ठिरेण/NS ।/PUNC
द्रोणः/NS ---/PUNC किम्/SN आह/KP धर्मराजः/NS ।/PUNC
उत्तरः/NS ---/PUNC श्रूयताम्/KP ,/PUNC
उत्तरा/NS मे/SN स्नुषा/NP लब्धा/KN प्रतीक्षे/KP राजमण्डलम्/NP ।/PUNC
तत्र/A एव/INTF किम्/SN इह/A एव/INTF अस्तु/KP विवाहः/NP क्व/AP प्रवर्तताम्/KP ॥/PUNC 23/PUNC ॥/PUNC
शकुनिः/NS ---/PUNC तत्र/A एव/INTF तत्र/A एव/INTF ।/PUNC
द्रोणः/NS/ ---/PUNC इति/AUD अर्थम्/NP वयम्/SN आनीताः/KN पञ्चरात्रः/NP अपि/ASD वर्तते/KP ।/PUNC
धर्मेण/NP आवर्जिता/KN भिक्षा/NP धर्मेण/NP एव/INTF प्रदीयताम्/KP ॥/PUNC 24/PUNC ।/PUNC
दुर्योधनः/NS ---/PUNC बाढम्/ABS दत्तम्/KN मया/SN राज्यम्/NP पाण्डवेभ्योः/NP यथापुरम्/KV ।/PUNC
मृते/KN अपि/ASD हि/A नराः/NP सर्वे/SN सत्ये/NP तिष्ठन्ति/KP तिष्ठति/KN ॥/PUNC 25/PUNC ॥/PUNC
द्रोणः/NS ---/PUNC हन्त/ABS सर्वे/SN प्रसन्नाः/NV स्मः/KP प्रवृद्धकुलसंग्रहाः/NV ।/PUNC
इमाम्/SNV अपि/ASD महीम्/NP कृत्स्नाम्/NV राजसिंहः/NP प्रशास्तु/KP नः/SN ॥/PUNC 26/PUNC ॥/PUNC
(/PUNC निष्क्रान्ताः/KN सर्वे/SN ।/PUNC )/PUNC
तृतीयः/SMKP अङ्कः/NP ।/PUNC
अवसितम्/KN पञ्चरात्रम्/NS ।/PUNC
